hËgë©dwa goÖ
WwËK
(GxU GKxU ¸iY xgntK AwZôRygdyiÔlK Mùe| ÌlLwxU BbÔk WU ÌdU eÞKwmdw ÌaËK GKxU oóeÔYê gB AwKwËkI eÞKwxmZ Ggv pËtËQ)

BvËkRy 1959 owl, Æ×lfwBdwl ekyqw oËg Ëmn pl| gwxrk owiËdk kwþæwt oKwËl ÌgxkËt hwgxQ, Gq×xd gwRwk KkËZ ÌjËZ pËg, dw pËl grbw, WwK dwi gr ÌLwKw, RøwVwimwËtk gr ÌQËl, ÌiËk pwr ÌhËŠ ÌbËg| I Awiwk ÌPËt iw¢ eËdËkw xbËdk gr| ZgÖI IËK ht KËk PlËZ pt| IËbk gwxrËZ Awxi AwxmÞZ|  pVwu kwi WwKËZ WwKËZ GxMËt Awol| ekËd ewRwiw, MwËt itlw PwBxdR mwUê, K^wËc GKUw ÌSwlwËdw gøwM| ÌPwËL iÖËL D˧ËMk Qwtw ýeÄ| xKQÖ xRšwow Kkwk AwËMB glËlw ¾ ËQwUËLwKw, Awiwk WwK GËoËQ, ARwdwkB WwËK, NËk xK id awËK? jwxg dwxK?
            kwi Awiwk ÌPËt eÞwt bÖgQËkk gr| Æ×lfwBdwl ewm KËk KløwYyËZ xK GKUw ÌUÝxdv xdËZ ÌMxQl| hwl ÌQËl, foêw, Ìgm Mw›wËMw›w ÌPpwkw, PIrw gÖËKk QwxZ, ZËg LÖg WwdxeËU| MÖ«wxi dw KkËlI ewrwk ogwB IËK kwiMÖ«w gËl| LÖg hwl QxgI A^wËK, Awk G RdøB Ik owËa Awiwk xdxgrZw MËr DËVxQl| ÌUÝxdv Gk Kaw xRšwow Kkwt GxrËt xMËt glËlw ¾ AwRB bmUwk ÌUÝd ckg, NëUw ÌbËrK oit AwËQ, jZ ZwrwZwxr ewxko MÖxQËt PËl Awt gdM^w ËýUmËd| ÌUÝd Ìjd xioz dw pt| Awiwk KwËQ e^wP UwKw AwËQ| Pllwi|
            oit Ki, VwK×iwk Zxgl K×xrËt ewItw ÌMl 1 UwKw, ekËdk pwf eøwËëUk eËKËU pwZ xbËt MZxbËdk gwRwk ÌfkZ Ìelwi 15 Awdw 3 etow| gøo, ÌMx™k Dek mwUêUw PwxeËt oìæeêËY P¯lUw eËk ÌgxkËt erlwi| ARwdwk WwK, AËPdwËK ÌPdwk Ìdmw AwiwËKI ÌeËt gol|
            ËUÝËd DËV kwiËK xRšwow Kklwi ¾ ÌKwawt jwg xVK KËkxQo! K^wËck ÌSwlw ÌaËK GKUw gr UwBi ÌUxgl Ëgk KËk glËlw ¾ GUw ÌbLËZ ewxko? oËg Pwk Awdw xbËt xKËdxQ, pwIrw ÌÄmËd xMËt, ÌbËL xVK Kkw pËg|  10-Uwk ÌUÝd g^wxm xbËt PlËZ ÂkØ Kkl|
            Ëglw ZLd bÖËUwk KwQwKxQ, ÌMwUw bÖËtK e^wDkØxU I KËtKUw Klw xKËd pwIrw ÌÄmËdk eöøwUfËiêk xhZk XÖËK erlwi| GKUw xUËdk iMI ÌKdw pËtËQ|  owiËd ZwKwËZB ÌbxL, GKUw ÌUÝd b^wxrËt, Qwrwk AËeqwt ¾ ‘eÖky eøwËo™wk ’|
¾ Ky Kkxg?  
¾ DËV er, Ìbxk KkËl RwtMw ewItw jwËg dw| 
            iwSgkwgk GKUw Kwikw eQëb KËk, bÖRd DËV gËo erlwi| e^wDkØxU I Klw hwM KËk LwItwk ek, kwi iMUw GxMËt xbËt, GKiM Rl AwdËZ glËlw| iMUw pwxkËt dw jwt ËoxbËK oZKê awKwk xdËbêm xbl| KwkY IUw xbËt ewtLwdw I RlLwItw bÖËUwB owkËZ pËg ekgZêyKwËl| iËd iËd hwglwi LÖg GKUw AoÖxgcw pËg dw, N. C. C. KøwËóe ÌMËl IhwËgB PwlwËZ pËZw|
            Rl ÌLËt, Ìgm AwËtm KËk, MÖxQËt golwi|  ÌUÝd oÖbyNê ÉBozl xbËt cyËk cyËk PlËZ ÂkØ Kkl|  kwi ÌSwlw ÌaËK UwBi ÌUxglUw Ëgk KËk idËjwM xbËt ÌbLËZ lwMl| 
            ËRdwËkl KóewUêËiëU, ÌUÝd jZ GËMwËâQ hyrI gwrËQ| Kwikwk gwi I Wwd xbK, iwSLwËdk jwZwtwËZk ea, Gid xK gwakØËik bkRwk ÌMwrw ejêìæ, eÖkØn I ixplwkw gËo eËrËQ|  ÌKwawI ÌKwdI f^wK ÌdB|
            Ëi–RÖd iwo, eÞLk D£we| Mw ÌNËi ÌoÞwZ gBËQ, iwdÖnMÖËlw Ìjd ËZl iwLwËdw gr gr KwMR MwËt xbËt xdËþæR pËt GKRËdk MwËtk Dek Awk GKRd Mw ÌkËL iwaw dÖBËt xSiÖËâQ|  iwËS iwËS bÖGK Rd oìæeêËd cÖiewËd gøþæ|  AwxiI Zë©wâQÒ pËt erlwi|  KZqY GhwËg ÌKËU ÌMl Rwxd dw|  
            pVwu Kwikwk bkRwk ÌMwrwk KwËQ ÌaËK Ìgm ÌRwËk, ÌRwËk, D£k - eÞxZD£Ëkk m˲ Zë©w ÌhËŠ ÌMl|  ZLd Ìgm A¬Kwk pËt DËVËQ, Kwikwk icøKwk xhr AwËMk ÌaËKI gÙx¦ ÌeËt ÌMËQ|  ÌbLlwi GK ÌeÞ#s h©ËlwK, MwËt KwËlw ÌKwU, 4 / 5 Rd jw¢yËbk owËa SMrw gwxcËt xbËtËQ|  gÖSlwi xUxKU ËPKwk|  hynY dwhêwo pËt ÌMlwi, iËd pl IRd pwlKw ewUKwxVk iËZw pËt ÌMËQ|  ÌPwËL  iÖËL NwËik eÞglZw AdÖhg Kklwi|  kwi xSiz cËk gËo, dw NÖËiwËâQ, xKQÖB ÌgwSw jwËâQ dw|  xPizxU ÌKËU  AwËþæ  KËk  Rwdwlwi ‘xUxKU ’!  xdxlê®hwËg, ÌPwL  g¬  Agþÿwt D£k xbl ‘ Kwk xUxKU, ÌK KwËU, Kwk xUxKU ÌK ÌbËL’|  Rwxdo dw GUw eøwËo™wk ÌUÝd, ÌPwLgÖËR gËo awK, dwxiËt xbËl eËkk ÌUÝËd DËV erg, GhwËgB GËMwËZ pËg|  KËtK xixdU ÌPwLgÖËR awKwk ek, KwËlwËKwU ekw ÌlwKxUÌK Awk ÌbLËZ ewBxd|  ZZqËY LrMzeÖk Ìe^#ËQ ÌMxQ|  iËd pt xhr ÌVËl ÌlwKxU AwiwËbk KwËQ Ìe^#ËQwËZ ewËkxd| 
            ‘Pw Mki, Pw Mki, Mki xoŠwrw, Mki xoŠwrw’  Ìp^ËK pKwkkw eöøwUfËiêk Dek xbËt NÖËk ÌgrwËâQ|  bÖ’Awdw xbËt bÖËUw Pw I bÖËUw xoŠwrw xKËd bÖRËd ËLËt xdlwi|  owkwxbd xhr ÌVËl ÌKwd ËýUmËd dwiw oºg ptxd, ÌUÝdI PlËZ ÂkØ KËkËQ, ÌKwdI iËZB oºg dt gwakØi ejêìæ jwItw|  Mlw ÂxKËt KwV pËt xMËtËQ, Awgwk RlI Ìgmy ÌLËZ owpo pËâQ dw, gwakØi Kkwk ÌeÞowk ÌgËr jwItwk ht|  Ìgm KÄ pËZ lwMl|  pVwu ÌbxL GK h©ËlwK, iÖËL Pwebwxr, ÌMkØtw godcwky, jw¢yËbk iwawk Dek xbËt DeËkk bÖ’ewËmk gwˉ bÖ’ew ÌkËL ÌowRwoÖxR gøwËOk iËZw lwfwËZ lwfwËZ gwakØËik xbËK GxMËt xMËt, bkRwk ÌMwrwt Ìe^#ËQ, SÖl ÌLËt ÌdËi erl|  KËtK xixdU eËk GKBhwËg I xdËRk RwtMwt xfËk ÌMl|  hynY iRw lwMËlw|  jwK, gwakØi Kkwk dtw e¦xZ Rwdw ÌMl| 
            kwË¢k xbËK ÌUÝËdk MxZ Ìgwc pt GKUÖ gwËr|  Rwdwlwk KwËQB gËo AwxQ, ewËm kwi K^wËck ÌSwlwUw iwawt ÌVxKËt xSiÖËâQ|  owkwxbËdk Kõwxìæ ËMwUw KwikwËK GK xdþæ³Zwt hxkËt ZÖËlËQ|  iwdÖnMÖËlwËK Ìjd AgoÒ xgËKËlk iZ lwMËQ|  bÖËk iwV, MwQewlw, xoíˆ ÌRøwuoíwt xo£ß pËt ewK ÌLËZ ÌLËZ xeQËdk xbËK QÖzËU PËlËQ|  bÖ’GKUw ewpwrI D^xK xbËâQ| LÖg xmMzxMxk ÌUÝd Dxrnøwt XÖKËg|  eÞai AËPdwÌK ÌPdw I ARwdwËK Rwdwk G Ìj xK xmpkY oóeÙ£ß AdÖhÔxZ!
            LÖg oºgZ h©wK, bkRwk ÌMwrwt Rwdwlwk KwËQ eöøwUfËiê Ñp Ñp m˲ NÖi ÌhËŠ ÌMl, ÌPwL LÖlËZB ÌbxL gQk 26 gtËok GK obêwkRy, GKRd h©ixplwËK D^PÖ KËk, Rwdwlw xbËt MxlËt, Kwikwk iËcø ÌfËl xbl|  ÌUÝd ZLd oËg PlËZ ÂkØ KËkËQ, obêwkRy eöøwUfiê xbËt Ìb#rwËâQ Awk glËQ, ‘Ìikw xgxg Aëbk NÖoz xMtw, Aëbk jwËd Ìbw hwBËtw, Aëbk jwËd Ìbw’|  KkØdwgmZ ÌKD obêwkRyËK cËk ewbwxdËZ DxVËt xdl|  xhr GKUÖ pwlKw pËl obêwkRy GxMËt GËo xgxgËK ÌKwËlk Dek ZÖËl xdËt xdËR gËo erl|  AwMÞpgmZ GK f^wËK obêwkRyËK xRšwow Kklwi – ÌKd  Gid KkËl ? obêwRy aÖZxd cËk dwxrËt xbËt, iÖPzxK ÌpËo glËlw– Ëikw ÌQwUw hwB, ZÖiz Ìdxp oiËSwËM, ÌUÝdËi Aëbk NÖoËd Kw BËt Ìikw dtw ZwxkKw|  iËd iËd gllwi, owgwo obêwkRy ÌZwiwk gÖx¦k Zwxkf dw KËk ewkxQ dw|  Rwdlwi obêwkRy GKRd Ìf#Ry, dgxggwxpZ, KËtKxbËdk QÖxU xdËt eÖky jwËâQd ÌgrwËZ|
            Ëmn kwËZk xbËK KUËK Ìe#^Qlwi| KUK ÌaËK hÔgËdmðk pËt ÌUÝd LÖrbw ÌkwW RvmËd Ìe^#Ql|  GLwd ÌaËK ÌUÝd g^wK xdËt eÖkyk xbËK PlËZ ÂkØ Kkl|
            ËhwkÌglw ÌUÝd eÖky ËÄmËd Ìe^#Ql|  eöøwUfiê ÌaËKB ew«wkw jw¢yËbk ewKrwI KkËZ ÂkØ KËkËQ|  AwgzQw A¬KwËk, bÖ-RËd ÌMËUk xbËK GËMwËZB ÌbxL, PwkewËm AovLø ÌPKwk b^wxrËt|  eÞËZøKËK xUxKU ÌbxLËt ÌgËkwËZ pËâQ| oóeÔYê AËPdw, ARwdw RwtMw| ÌMUz xbËt ÌgËkwËdw ÌKwdIiËZB oºg dt|  xkÆz pËt jwËg|  pVwu GKUw gÖx¦ iwawt ÌLËl ÌMl, eöøwUfËiêk DËùUwxbK xbËt Aaêwu AwiwËbk xeQd xbËK p^wUËZ awKËl ÌKid pt ? kwi oiôxZ Rwdwl|  eöøwUfiê cËk DËùUwxbËK p^wUËZ p^wUËZ eöøwUfiê Ìmn pËt ÌMl|  AwgQw A¬KwËk, AoiZl ÌQwU ÌQwU gwxlk xXxg ÌexkËt, eÞwt Awc iwBl jwItwk ek, Ìe^#Qlwi GK SwDgwMwËd|  Èxþæk xd:mðwo ÌfËl,  Kõwìæ mkyËk bÖ’RËd gËo erlwi GK SwDMwËQk Zlwt  oÔjê IVwk AËeqwt|
            xixdU K×xr gwËb Ìgm exkÆwk pËt AwoËlw, SliËl Ìkwb DVËZ ÂkØ KËkËQ|  ÌÄmËdk PwkewmUw Ìgm f^wKw, gwxlk iwËS iwËS bÖ’GKUw SwDMwQ b^wxrËt, ÌbwKwdewUI ËZid ÌPwËL erl dw|  Awikw xeQd xbK xbËt ËÄmËdk owiËdk gr kwþæwt GËo b^wrwlwi|  oiÖ© KZ bÔk, Awk ËKwd kwþæw xbËt ÌMËl Ìe^#QËZ ewkg xVK KkËZ ewkxQ dw|  GKRd xk…wPwlKËK AwoËZ ÌbËL,  BZþæZ  KËk  xRšwow Kkwt,  ÌlwKxU AwiwËbk  ÌowRwoÖxR GKUw kwþæw ÌbxLËt xbËt gll Ìj ÈMê§wk NwËUk owiËdB oiÖ©|
            Ëgm ÌRwËk ÌRwËk p^wUËZ ÂkØ Kklwi ÈMê§wk NwËUk xbËK|  hynY xLËbI ÌeËtËQ, ÌeËU bwdwewxd xKQÖB eËrxd MZ kwZ ÌaËK, GKUw xoŠwrw I GK Kwe Pw Qwrw|  Ìp^ËUB PËlxQ, kwþæw Ìjd Awk Ìmn pt dw|  jwËKB xRšwow Kxk oiÖ© KZbÔk, GKB D£k ewB, ‘GB ÌZw owiËd’|  eÞwt bÖ’iwBl PËl GËoxQ, KõwxìæËZ mkyk I id AgoÒ pËt AwoËQ, GKUÖ xRxkËt xdËlB pËZw|
            G xK! owiËd ÂcÖ dyl Awk dyl AwKwm I eÙxagy xiËlxiËm GKwKwk pËt ÌMËQ  ÌPwL c^wxcËt ÌMl ÌKid  pKPxKËt ÌMlwi  kwi xPuKwk KËk DVËlw Ëg Af ÌgŠl  oiÖ© GZ xgmwl GZ oÖëbk  Ìjd xgûit hkw hÔgdiËdwËiwxpdy AwbxkYy iËdk iwcÖjê  Ìjd Adwxgl AwdËëbk ÌXD hwlgwowk xd:ovËKwP AwZôeÞKwm xd:m² xdmðwo...  ZZqY QÖUËZ ÂkØ KËkËQ kwi... AwxiI QÖU... iÖÉËZêk iËcø GËKgwËk RËlk cwËk hynY MRêd KËk gr gr ÌXDMÖËlw AwQËr eËr ÌhËO jwËâQ... Rlkwxm KËkwËMU xUËdk iËZw pËt gwxlËZ Ìe#^ËQ xixlËt jwËâQ...  MdËbgZwËbk K×xYêm KkËQ ÂËhâQw RwdwËâQ...  ewËtk ewZw xhËR ËMl gwxl Ìjd oËk oËk jwËâQ   Ìo GK xgxP¢ AdÖhÔxZ...  
            jZbÖk ÌPwL jwt owiËd dyl AwKwm, dyl RËlk owËa xiËm eÞmwìæ pÕbt MËr ZÖËlËQ, WwBËd I g^wËt eÞmþæ ÐoKZ g^wK xdËt, gÉbÔk PËl ÌMËQ|  gw^ xbËK, eÞwt Ìmn eÞwËìæ GKMÖâQ SwDMwQ b^wxrËt xd:oŠZwt hÖMËQ... GKUw okØ ea iwSLwd xbËt gÉbÔk xMËt xixlËt ËMËQ|  xeQËd ÈMê§wk NwËUk owiËd KËtKRd xgËbmy ejêUKËK gwxlk iËcø ew MxlËt DeÖr pËt ÂËt awKËZ ÌbLlwi|  ÌKD gw xSdÖK K×ËrwËZ gøþæ|  dÖxltwËbk pwZ cËk ÌKD ÌKD oiÖ© oíwËdI ÌdËiËQ|  gw^xbËK gyËPk Dek gr kwþæwk cwËk GKUw gr ÌpwËUl oËg ÐZky pËtËQ|  GQwrw kwþæwk ewm xbËt ÌQwU ÌQwU Qwerw NËk kwÒw KËk LwItwËdwk gøgþÿw AwËQ|  ejêUKËbk ÌgxmkhwMB GLwËd LwItwbwItw KËk|  bÖ’GKUw PwËtk ÌbwKwdI ÌPwËL erl| xKQÖ xKQÖ ewKw NkI AwËQ ÌjLwËd kwÒw Kkwk jwgZyt xRxdoe¢ hwrw ewItw jwt|
            KLd Ìj xZdËU ÌgËR ÌMËQ gÖSËZ ewxkxd|  ZwrwZwxr GKUw ÌQwU Qwerwt xMËt bÖRËd golwi|  ÌeU PÖx£ß LwItw| eÞaËi GK ËeöU hwZ, Zuop GKUw ZkKwky, Wwl I hwRw|  eËk hwZ I Wwl jZLÖxm x°, xZd Awdw |  e¦xZUw hwlB lwMl Ggv dZÖdZñI AwËQ |  Q’Awdwt ÌeUeÖËk ÌLËt bÖRËd ÈMê§wk NwËUk xdËP gwxlk Dek xMËt ÂËt erlwi|  Ìk#Ë©k eÞLkZw awKËlI gyËPk cwËk LÖgB Ki|
            ÈMê§wk NwËUk ÂkØËZB GKxU B^U gw ewaËkk ÌMU| ÌMËUk bÖewËm xo^xr| ILwËd gowI jwt| gwxlk xKQÖ eËk oiÖË©k ÂkØ| ÌMËUk owiËd gr ewKw kwþæw| xdRêdZw oiÖ© ÑoKZËK AwkI Ìgxm AwKnêYyt KËk ZÖËlËQ| eËk gÉgwk oiÖ© ÌbËLxQ|  xKìç RygËdk eÞai oiÖ© ÌbLw, oiÖ©ËK ewItwk GB AdÖhÔxZ I Awdëb Awk ewBxd, ewg gËl iËdI pt dw|  
            jLd NÖi hwOl eÞwt e^wPUw ÌgËR ÌMËQ|  gyËPk Gk Pwxkcwk ejêUKËbk xhËr ÌKwlwpl iÖLk pËt DËVËQ|  DËV erlwi Awikw, MwËtk gwxlMÖËlw SËk eËr ÌMl... dZÖd lwMl gøwewkUw|  xVK Kklwi ixëbËk jwg, RMÒwa bmêËd|   ixëbk ÈMê§wk NwU ÌaËK Ìgxm bÔËk dt|
            ixëbËkk owiËd xbËt gr kwþæw PËl ÌMËQ, kwþæwk xgekyZ ewËm owxkg¦hwËg ÌQwUgr ÌbwKwd, Ìgm RiRiwU|  ixëbËkk xbËKI ÌbItwËl owxRËt AËdKMÖxl ÌbwKwd|  owiËdk xbK xbËt gr kwþæw ÌaËK GKUw mwLw kwþæw ÌgxkËt xhZËkk xbËK XÖËK ÌMËQ|  GKUw gwRwkI MËr DËVËQ IxbËK, ÌKdwÌgPw iëb dt|
            ixëbËk ÌXwKwk oit RÖËZw Awk lÖxŠ eËk ÌXwKw xdËnc|  xdti ÌiËd ixëbËk eÞËgm Kklwi, RMÒwa bmêd KËk, Pwkewm NÖËk NÖËk ÌbLËZ awKlwi|  xhZËkk xbËK RwtMwUw Ìgm gr|  ËbwKwdbwkkw ÌQwU gr iwxUk pwxr, ILwËd ‘pwrw’ gËl, ekek owxRËt gËo AwËQ|  xRšwow Kkwt RwdËZ ewklwi GUw ‘Awdëb gwRwk’ |   Awk IB pwxr gw pwrwMÖËlwËZ kËtËQ RMÒwa VwK×Ëkk eÞowb, xg¢ßËtk AËeqwt|  hwZ I Zuop KlwBËtk Wwl|  ogêxdií pwxrk bwi Pwk Awdw|  ewËmB GKUw xgmwl PwZwl, ILwËd gËo  ÌKdw  eÞowb ÌLËZ pt|  KËtKRdËK ÌLËZI ÌbLlwi|  ÌK#ZÖplgmZ:  GKUw pwrw xKËd ZwlewZwk GKUw PÖexr ÌRwMwr KËk bÖRËd ÌLËt xdlwi|  PÖexrUw cÖËt kwi ÌSwlw gøwËM XÖxKËt xbl|  oÖÈwbÖ I iÖLËkwPK eÞowËbk Èwb AwR 45 / 46 gQk eËkI AdÖhg Kxk|  kwZ ÌgËr jwËâQ, ixëbk ÌaËK ÌgxkËt obk kwþæwt GËo b^wrwlwi|
            oiÖ©bmêd I RMÒwa bmêËd owkwxbd ÌKËUËQ, owËŠ Kõwxìæk MhykZw|  Gq×xd awKwk RwtMwk gøgþÿw KkËZ pËg,  hwggwk AgKwm ÌdB|  Awiwk KwËQ ZLd GK UwKw KËtK etow, kwËik ZpxgËl ÌoB e^wP UwKw iw¢|  xVK pl eÖky ÌÄmËdk IËtxUv kØËi kwZ KwUwg|  GKUw dwMwb IËtxUv kØËi Ìe^#ËQ Ìmwtwk ÌZid ÌKwdI hwl RwtMw  xilËlw dw|  bÖ’GKRd jw¢y xgxq®hwËg ÌiËSt ÂËt kËtËQ|  bkRw xbËt gwBËk ZwKwËZB gwkwëbwk eÞmþæ PwZwËlk GK ewËm, xoËiëU xbËt M^waw, GxeV IxeV KËk  GKUw jw¢yËbk gogwk Ìgé ÌbLlwi|  DeËk GKUw ewLwI AwËQ|  ILwËdB AwmÞtþÿl ÌgËQ xdlwi|  kwi PUeU ÌSwlw ÌaËK GKUw itlw MwiQw Ìgk KËk ÌgËék Dek ÌeËZ, ÌSwlwUw iwawt xbËt ÂËt erl|  RwiwUw LÖËl eÖUxl KËk iwawt xbËt AwxiI Aek xeËV ÂËt erlwi|  iwSkwZ gkwgk xKËok ÌL^wPwt NÖi ÌhËO ÌMl|  ÌbxL GKRd owbw pwf mwUê I L^wxK eøwëU, K^wËck bÖ ewËm xeZËlk lwMwd ÌeöËU Ky Ìjd ÌlLw, b^wxrËt AwËQ|  pwËZ GKUw ÌQwU ÌgËZk lwxVI ÌbLËZ Ìelwi|  xpxëbËZ Rwdwl GLwËd Ìmwtw xdËnc|  ZZqËY kwiI DËV gËoËQ|  bÖRËd pwZËRwr KËk AdÖËkwc Kkwt oiôxZ xbËt PËl ÌMl|  ÌlwKxUk iwdxgKZw Ìgwc AwËQ iËd pl|  kwi pVwu xRšwow Kkl ‘IËkxmtw eÖxlm KyËk’ ?  IUw Ìgwc pt ‘Dxrnøw eÖxlm’ pËg kwi|  Ìo xK pwxo bÖRËdk|  eËk ÌlwKxUËK AËdKgwk kwË¢k xbËK ewm xbËt PËl ÌjËZ ÌbËLxQ, ÌKwdI xgk£ß KËkxd|  
            Kõwo GBËU jLd exr UÝwëoËlmd iÖLþa KkËZ xbËZd BvËkRyk iwÄwkimwB|  GLdI iËd AwËQ, ‘bø owdkwBR AøwU eÖky BR Ìhky xgDxUf×l’|  oÖZkwv Ìbxk dw KËk NÖxiËt erwB hwl| ÌhwËkk oiÖË©  ÌjËZ pËg|  
            ZLdI A¬Kwk hwg KwËUxd|  ÈMê§wk NwËUk xo^xrk GKcwËk gËo oiÖË©k xbËK iÖL KËk Acyk AwMÞËp AËeqw KkËZ lwMlwi Awikw|  cyËk cyËk AwKwm exküKwk pËt Gl, Ëkw¥Ök DËV ÌMl|  ÌKwawt oÔjê ? oiÖË©k Mhyk ÌaËK oÔjê DËV Awowk Ìo bÙmøB gw ÌKwawt?  ÈwhwxgKhwËgB hynY id Lwkwe pItwk Kaw|  kwþæwt DËV ewËmk ÌbwKwËd bÖKwe PwËtk AWêwk xblwi|  owiËd bÖB h©ËlwËKk AwËlwPdw KwËd Gl – GB oit Aaêwu Ìi-RÖd iwËo Ëh#MxlK KwkËY eÖkyËZ oÔËjêwbt ÌbLw jwt dw |  GLd oÔËjêk D£kwtY dw bxqYwtd Ky Ìjd GKUw PlËQ|  Rwxddw KawUw KZbÔk oxZø|  ZËg KiêRygËdk eÞai xbK 1965-66 owËl GKgwk eÖky xMËtxQlwi eÔËRwk QÖxUËZ, oÔËjêwbtI ÌbLw pËtxQl| 
            BxZiËcø Pw GËo ÌMËQ, Pw ÌLËt GK Awdw bwi xixUËt xeQd xfkËZB ÌbwKwËdk iwxlK KwebÖËUwËK cÖËt xbËZ glËlw|  AgwK pËt gllwi – ÌKd ?  AwiwËbk ÌbËm ÌZw Kwe cÖËt xbËZ pt dw|  D£Ëk ÌlwKxU Rwdwl – ËZwikw gwOwxl, ÌZwikw iwQhwZ LwI, RMÒwËak kwËRø GUwB xdti|  kwi ÌZw iwkiÖxL pËt DVl|  ÌKwdIhwËgB ÌlwKxUËK ÌgwSwËdw ÌMl dw Ìj GUw xVK dt|  AMZøw Kwe bÖËUw cÖËt xbËtB AwoËZ pl|  hynY kwM pËlw|  
            gwxlk Dek xSdÖK K×ËrwËZ K×ËrwËZ bÔËkk SwD gwMwËdk KwËQ Ìe#^Qlwi|  iwSLwËdk okØ eaUw xKQÖUw GxMËt, bÔËk ÌKwawt Ìjd xixlËt ÌMËQ|  owiËd D£wl oiÖ© MRêd KËk ÌXDMÖËlwËK iwawt xdËt SwDMwQMÖËlwk xbËK GxMËt GËo AwQËr erËQ|  Zwk oËŠ ËSwËrw pwItw GËo SwDMwQMÖËlwËK Ìjd dZ iþæËK eÞYwi RwdwËZ glËQ|  xeQËd DeËkk xbËK mÖcÖ gwxl  Awk gwxlk eÞwìæk...GkB iwËS xgxâQÒ ZwlMwQ... ÌowRw b^wxrËt...|  pwxkËt jwItwk AdÖhÔxZËZ KZqY xQlwi glËZ ewxkdw|  ox¹u xfËk Ìelwi kwËik ÈMËZwx£ßk iËcø – Dbwo ÌKd Zg id, pwxkËtQ xK ipw cd? ÌbLlwi kwi ebôwoËd gËo ÌikØb« ÌowRw KËk GKbÙËÄ ZwxKËt kËtËQ oiÖË©k D¥wiZwk xbËK|  
            Ëgm Ìglw pËt ÌMËQ, Ìkw¥ÖkI gwrËQ| kwiËK DxVËt xdËt ÈMê§wk NwËUk xbËK Pllwi|  ILwËd Ìe#^ËQ xKQÖ xUxfd Kkw pËlw| 
            Ggwk AwiwËbk oiÖ©oíwËdk ewlw!  bÖRËdB Adxhš|  kwiMÖ«w PU KËk ÌSwlw ÌaËK MwiQw Ìgk KËk eËk xdËt RwiwKwerMÖËlw Awiwk pwËZ cxkËt xbl|  gwxlk Dek KËtKUw gÖK Wd I xoU- Awe xbËt pwËZk iwozl-G bÖ’Pwkgwk Pr ËiËk Ìb#Ër xMËt oiÖË© S^we xbl|  xdËiËnk  iËcø  GKUw  gr ÌXD  Ik iwawk Dek xbËt PËl ÌMl|  kwiMÖ«w MrwËZ MrwËZ RdôxbËdk ÌewnwËK gwxlk Dek DeÖr pËt erl|  ZZqËY MwiQwLwdw ÌXDËt KwËQ GËo ÌMËQ, Ìb#Ër xMËt xdËt GËo kwiMÖ«wk lŒw xdgwkY Kklwi|  hwxMøo RwtMwUw xdRêd xQl|  RwiKwer eËk MwiQwLwdw pwËZ xbËt glËlw – jw Ggwk ÌZwk ewlw|  MwiQw hwl KËk xM^U xbËt eËk xdlwi, ÌewnwKMÖËlw gwxlk Dek ÌkËL oìæeêËY eÞwt ËKwikRl ejêìæ Ìe^#QËdwk iÖpÔËZêB xgmwlwKwk GK ÌXDËtk xdËP ZxlËt ÌMlwi|  ÌPwL LÖlËZB ÌbxL gwxlk Dek eËr AwxQ|  dwËKk iËcø xbËt, Mlwk icø xbËt ÌdËi Rl ÌeËU PËl ÌMËQ|  gxi KËk Ìfllwi|  oiÖË©k RËl GZ dÖd, AwËM RwdZwi dw!  bÖpwËZk KdÖB, gÖËKk Wwd ewËm, GidxK xeËVk xbËKI gwxlk Nnwt QËr ËMËQ|  Ìgm RðwlwI KkxQl|  KwËQB GKUw xUDgIËtËlk hwl RËl oíwd ÌoËk Qwerw g^wcw ÌpwËUËl ÌLËZ Pllwi| 
            xLËb hynY ÌgËr ÌMËQ|  jw LwxâQ NëUwLwËdËKk iËcø pRi pËt jwËâQ|  RlUw LÖgB hwl| ‘AwR xKìç iwQhwZ LwËgw kwi, ÌeUzPÖx£ß Qt Awdw|’ GK ÌeöU hwZ, ewkËm iwËQk Swl, Wwl I hwRw eÞaËi, eËk Wwl I hwZ jZLÖxm, x°|  ÌeUhËk ÌLËt, gwËkw Awdw bwi xixUËt oiÖË©k cwËk GKUÖ xdRêËd bÖRd gËo erlwi|  
            ZLdI AËdËKk oiÖ© oíwd PlËQ|  kwi glËlw – o^wZwk KwUwk e¦xZUw GKUÖ gÖËS ÌdItw bkKwk|  pVwu ÌKwˤËK GK Awcw owcÖ ÌMwËQk ÌlwK ewËm GËo gËo erl|  iwSwxk gto, møwigYê, MwËt ÌMkØtw kv Gk itlw Rwiw, ekËd owbw cÖxZ, Mlwt gr GKUw kØ©wËqk iwlw| K^wËc GKUw K^wawk ÑZxk itlw xPUxPËU ÌSwlw| lqø Kklwi ÌSwlwUw K^wc ÌaËK eÛwt p^wUÖ ejêìæ l¹w|  exküKwk gwvlwt glËlw – o^wZwk K^wUw ÌbLËQw gwgwoKl? 
¾ Awexd ËKwawt awËKd ? 
¾ GB GLd ÌZwiwËbk KwËQ AwxQ, Awgwk ËKwawt KLd PËl jwg,  Awiwk ÌKwdI xVKwdw ÌdB|  ¾ RMÒwa VwK×Ëkk KÚewt awKwk gøgþÿw pt|
¾ Awedwk dwi ?
¾ gwgwoKl, Awiwk ÌKwdI dwi ÌdB|  jLd Ìj cwËi awxK, ÌoB cwËik dwËiB ÌNwkwËfkw Kxk|  ÌZwikw AwiwËK ‘eÖkygwgw’ gËl WwKËZ  ewk|  ogB RMÒwËak BâQw|  ÌbL gwgwoKl, oiÖË© o^wZwk KwUw LÖgB KxVd, ÌXD oóeËKê oiøK Delx³ I šwd awKw eÞËtwRd|  iËdwËjwM xbËt ÌbL – IB Ìj gr gr ÌXDMÖËlw AwoËQ, ZyËk Ìe^#Qwgwk AwËM GKgwk ÌhËO jwËâQ – ZwËK glw pt First Breaker, Gk eËk Awgwk hwOËQ – GUwËK glw pt 2^nd Breaker Ggv eÞxZgwkB ÌXDËtk MxZ KËi jwËâQ; ZÙZytgwk hwOwk ek, jwËK glw pt – 3^rd Breaker, ÌowRw ZyËk PËl AwoËQ|  ZLd ÌgM LÖg owiwdøB awKËQ|  ÌXD hwŠwk AwËM ÌXD Gk Dek PËr goËl, ÌXD ÌeËUk Zlw xbËt PËl jwËg, ZÖxiI owiËdk xbËK GxMËt jwËg|  Awgwk jxb iwxUËZ ew ÌkËL iwaw xdPÖ KËk gËo er ÌXD iwawk Dek xbËt xeQËd PËl jwËg|  ÌZwiwk xKQÖ pËg dw|  iËd kwLËg ÌXD xKìç ogêbw ZyËkk xbËK AwoËQ|  Awk GRËdøB oiÖË©k RËl xKQÖ QÖ^Ër xbËl IUw ogêbwB ZyËk PËl AwËo|  RMÒwËak oiÖ© xKQÖB MÞpY KËkd dw|
            ÌlwKxUËK Ìgm eQëb pËt ÌMl|  AËdqY AwiwËbk owËa KwUwl, Zwkek ÌKwawt Ìjd AbÙmø pËt ÌMl|  ÌL^wR Kkwt kwi iRw KËk glËlw Ìj Ìgwc pt RMÒwa VwK×k ‘eÖkygwgw’ ÌoËR AwiwËbkËK ‘oiÖ© o^wZwk e¦xZ’ xmxLËt ÌMËld|  
            Ëgm Ìglw awKËZB Awikw RMÒwa ixëbËk xMËt DexþÿZ plwi|  NÖËk NÖËk ÌbËL ÌgrwxâQ, ÌKwaw ÌaËK  GK ew«w GËo Awiwk pwZ cËk UwdËZ UwdËZ GKUw KwËQ xdËt ÌMl|  Nwr cËk Pwe xbËt iwaw xdPÖ KxkËt, glËZ lwMl - iw¤w iwËkw, iw¤w iwËkw|  AMZøw iÔxZêk ewËt iwaw VÖKËZ lwMlwi|  xgkwipyd iwaw VÖKËZ lwMlwi|  Ìgm xKQÖqY GhwËg Plwk ek ew«wRy Ìgm ¢ßÖ¦ pËt, eÖdkwt Nwr cËk ÌowRw KËk b^wr KxkËt pwZ ewZËlw etowk Rdø|  gllwi, etow ÌdB|  hynY ÌkËM MwlwMwxl xbËZ xbËZ PËl ÌMl|  kwi bÔËk b^wxrËt gøwewkUw ÌbËL pwoËZ lwMl|  LÖk kwM pl Ik Dek|  
            KwËQ GËo owìæòdw xbËt glËlw - Pl,  ixëbËkk xeQËd xdRêd RwtMwt xMËt gxo|  ixëbËkk xeQd xbKUwt Ìe^#ËQ Awikw ixëbËkk ÌbItwËl ÌVo xbËt golwi Ggv DeËkk xbËK ZwxKËt ixëbËkk DâPZw I xgmwlZw Delx³ËZ Awdwk ÌPÄw Kklwi|  Dek ÌaËK xdPÖ ejêìæ gr gr ewak gxoËt ÌRwrw xbËt ixëbkxU ÑZky|  DeËkk xbËK, KËtK RwtMwt fwUlI cËkËQ, GUw Ìgwc pt eÞwPydZwk Qwe|  gwBËk kwþæw ÌaËK ZwKwËl Gk xgmwlZw Delx³ Kkw jwËg dw, ÌhZËk ÌbItwËlk KwËQ xMËt b^wrwËlB Delx³ Kkw jwËg|  ÌbItwËlk GKUw ewËm, xdËPk xbËK AovLø ËlLw ÌPwËL erl, Ìgxmk hwMB xpxëb hwnwt, gwvlw I BvkwRyI AwËQ|  ogB dwi xVKwdw ÌlLw|  eÞawhŠ dw KËk AwikwI GKUw ewaËkk dyËP RwtMw AxgÆwk KËk dwi – xVKwdw xlËL xblwi|  ekg£êyKwËl  (1965 – 66) eÖky ÌgrwËZ xMËt AgmøB ÌlLwUwk ÌL^wR KËkxQlwi|  AgmøB ewItw jwtxd|  
            WwdxbËKk PwZwËlk Dek, gwBËkk xbK ÌaËK Awow, GKUw gU MwËQk Wwl mwLw-eÞmwLw xgxQËt, xgþæÙZ RwtMwt Qwtw xbËâQ|  AovLø gwdk gwâPwËbk xdËt MwËQk WwËlk Dek NÖËk ÌgrwËâQ, KËtKRd ejêUKËbk Lwgwk xbËZI ÌbLlwi|  PwZwlxUk ÌKwdwk xbËK, GKUÖ xdRêd  RwtMwËZ ÌPwL erËZB ÌbxL GKUw gwdk Zwk oxŠdyËK AwxlŠËd gøþæ, MwËt pwZ gÖxlËt, PÖ¹d xbËt hwlgwowk iwcÖjê eÞKwm KkËZ PwBËQ|  bÙmøxU qxYËKk Rdø GËd xbl GK AwúPjê AdÖhÔxZ|  kwiËK ÌbLwËZB glËlw - PÖe KËk ÌbL, Kaw gxlodw|  ogwB ÌbLËZ ewt dw|  GUw AwiwËbk eËq Âh lqY, Zwk Dek Awgwk RMÒwaÌbËgk ixëbËk|  ciêhykØ id Ìgm hËk DVl| -  Pl, Ggwk gwxK xbKUw NÖËk oKwl oKwl ËÄmËd PËl jwB, RwtMwUw bLl pËt ÌjËZ ewËk|  
            PwZwl ÌaËK ÌdËi bÔRËd eÞcwd fUËKk xbËK GËMwxâQ, ÌPwËL erl GK ew«w, l¹w pwËZ AËdKMÖËlw f×Ëlk iwlw  xdËt GxMËt AwoËQ|  ewm KwxUËt ÌjËZB, pwZ gwxrËt ea AwUËK xbl, f×Ëlk iwlw ekwËZ Pwt|  gllwi - AwiwËbk KwËQ etow ÌdB, ew«wbwbw, Awikw f×Ëlk iwlw ekËgw dw|  ÌRwk KËk bÖRËdk Mlwt bÖËUw iwlw exkËt pwZ ÌeËZ etow PwBl|  gllwi -ew«wbwbw ÌZwiwËK ÌZw AwËMB gËlxQ AwiwËbk etow ÌdB, ZgÖI ZÖxi ÌRwk KËk iwlw ekwËl?  KawUw glw iw¢B bÖpwZ xbËt AwiwËbk Mlwk iwlw bÖËUw cËk, Ìgm iËd AwËQ, ‘Éoz’ gËl GKUw xgKU m² KËk iwlwbÖËUw xQ^Ër xdËt ÌMl|  jwItwk oit AwiwËK GKUw cw~w xbËt ewËm ÌbItwËlk Dek ÌfËl xbl|  kwi AwiwËK ÌowRw KËk ZÖËl glËlw - g^wPw ÌMl mwlw ew«wk pwZ ÌaËK|  Pl ZwrwZwxr ËgxkËt exr, Awgwk xK xgeb  AwoËg glw jwt dw|  ZwrwZwxr ÌMËU Ìe^#ËQ PxU eËk ÌRwk KbËi ÌÄmËdk xbËK kIdw plwi|  
            ËÄmËd jLd Ìe^#Qlwi ZLd kwZ 8Uw gwËR| xUDgIËtl ÌaËK pwZiÖL cÖËt, xd¦êwxkZ RwtMwt xMËt ÂËt erlwi|  eøwËëUk eËKËU pwZ xbËt 1 Awdw 3 etow ewItw ÌMl|  kwiI glËlw Ik etowI KixZk xbËK|  D^xK xbËt ÌbLlwi UwBi ÌUxglUw Ìgk KËk kwi ÌbLËZ ÂkØ KËkËQ|  xgk£ß dw KËk Rwiwk e^ÖUxlUw iwawt xbËt, KwZ pËt ÌPwL g^ÖËR kBlwi|  KLd Ìj Mhyk NÖËi AwâQÒ pËt ÌMlwi Rwxd dw|  
            ekxbd NÖi ÌaËK DËV eÞwZ:Kwjê ÌoËk xVK Kkw pl – oiÖ©ÛoíwËdk ek RMÒwa bmêËd jwg|  iwawt eÖkygwgwk o^wZwk e¦xZk KawUwI kËtËQ|  GKUÖ Ìbxk KËkB Ìoxbd gyP–G Ìe^#Qlwi|  xKQÖ xUxfd KËk bÖRËd oiÖ©ZyËk xMËt b^wrwlwi| kwi glËlw - Pl, bÖRËdB GK owËa oíwËd dwxi|  oioøw pl, MwiQw ÌZw GKUwB| Ìj ÌKwdI GKRdËK xhËR eøwëU MwËt ÂKwËZB pËg|  ZwpËl ZÖB AwËM dwi - kwi glËlw|  MwiQwUw eËk KËn xM^U xbËt, xeQd xbËK NÖxkËt iwlËKwPw xbËt xdlwi|  BZþæZ KËk RËl ÌdËi ÌXDËtk xbËK lq ÌkËL GËMwËZB, GKUw xgmwl RËlk ewpwr owiËd GËo ÌMl|  Kwlqt dw KËk ew ixUËZ ÌkËL iwaw xdPÖ KËk gËo erlwi|  ÌXD Dek xbËt PËl ÌMl|  DËV b^wrwËZB ÌPwËLk xdËiËn Awgwk GKUw ÌXD! AwlËZwhwËg DeÖr pËt, o^wZwk KwUwk Xv-G ÌbpUwËK hwxoËt xblwi| ËeËUk Zlw xbËt ËXD PËl ÌMl, AwxiI owiËdk xbËK xKQÖUw GxMËt ÌMlwi| GhwËg o^wZwk KwUËZ KwUËZ Zyk ÌaËK eÞwt PxÁm eéwm MR GxMËt ÌMlwi|  hynY iRw lwMl| lq erl GKUw gwâPw ÌQËl owiËd, AËdKUw bÔËk o^wZwk KwUËQ| KLdI ÌXDËtk iwawt PËr xPu o^wZwËk awKËQ Awgwk ZyËkk xbËK iÖL ËkËL ÌowRwhwËg ÌhËo, Zyk ÌgËM GxMËt AwoËQ ÌXDËtk owËa| ÌXDËtk owËa Ìo Ìjd xdxgr ÌLlwt gøþæ|  BâQw RwMl ÌQËlxUk KwQ ejêìæ Ìe^#Qgwk|  xeQd ÌaËK kwËik Mlw KwËd AwoËZB ÌbxL KLd Ìj I xdËRËK o¹kY dw KkËZ ÌeËk, Lwxl MwËt ewRwiw ekw Agþÿwt o^wZwk xbËt GxMËt AwoËQ|  xPuKwk KËk glËZ lwMl - ÌQwU ÌLwKw Awk GxMËt jwo dw|  eÞai xbd, RËlk Zlwt ÌPwkw ÌoÞwZ awKËZ ewËk, owilwËZ ewkxg dw|  owpo awKËlI Awk GËMwËZ ewxkxd|  ÌXDËtk ZwËl Zwl ÌkËL ÌXDËtk K^wËc PËr xfËk Glwi ZyËk bÖRËd|  oiÖ© oíwd ogwB KËk awËK, xKìç oiÖË© o^wZwk KwUwk iwËcø Gid xmpkY K’RdB gw ewt|  
            xKdwkwt Ìe^#ËQ RËlk iËcø gËo GËK AËdøk xbËK gwxl xdËt ËQ^wrwQÖ^xr KkËZ lwMlwi| pVwu kwi Rwiw I ÌMx™ pwËZ xdËt QÖUËZ lwMl xKdwkw gkwgk RËlk icø xbËt|  AwxiI IËK Zwrw Kklwi|  GhwËg 25-30 MR jwItwk ek, iUk Mwxrk ÌgÞK Knwk iËZw xþÿk pËt b^wxrËt erl|  owiËd GK gÙ¦ h©ËlwK, ÌkwMw ÌPpwkw, oÖBxiv KÄÖøi exkxpZ, gRÝwmd KËk, Aùe RËlk Dek xPu pËt ÂËt kËtËQd| ewËm obø xggwxpZw AeÔgê oÖëbky GK ixplw b^wxrËt gÙ¦ËK lq kwLËQd|  obø oiÖ© o^wZwk ÌýemwxlÄ kwi Ky Ìjd GKUÖ ÌhËg xdl| pVwu pwZ gwxrËt glËlw - AwoÖd bwbÖ, o^wZwk xmxLËt xbB|  h©ËlwK kwËik xbËK ZwxKËt GKgwk ÌbËLB glËld - xK glËl ÌQwKkw? Rwd Awxi ÌK? AwB Aøwi bø fwbwk Af BdxWtwd oÖBiwko, eÞf×Á Pë© ÌNwn| hwkËZk iËcø AwxiB eÞai ËkKWê oit g^wcw Agþÿwt RËlk Dek ÌhËo xQlwi| ewËm b^wxrËt AwËQ Awiwk Ìg#iw|  kwËik ÌPwLiÖL ZLd føwKwËm pËt DËVËQ|  ewËm AwxiI b^wxrËt|  ÌKwdI kKËi ZLd ewlwËZ ewkËl g^wxP| ‘oxk’ KawUw gËlB oËg xeQd xfËkxQ, h©ËlwK glËld - Ìmwd, ÌZwikw bÖRd GLwËd b^wrwI|  ÌZwiwËbk gto KZ? kwËik gwxKø g¬ pËt ÌMËQ|  gllwi - Awiwk gto 15-16 gQk pËg, oËg Æ×l fwBdwl xbËtxQ, Awk I Awiwk 2 gQËkk gr|  Kwd Mki pËt DËVËQ, Gq×xd xKQÖ GKUw NUËg!  h©ËlwK LÖg diÜ I  mwìæhwËg glËld - Btwv gËtR, ËZwikwB ËZw AwiwËbk ÌbËmk hxgnøu|  ÌbËL jwI KyhwËg RËlk Dek GKB RtMwt ÌhËo awKËZ pt|  GËKk ek GK xgxhÒ e¦xZ ÌbLwËZ lwMËld Ggv eÞËZøKxUk dwi gøwLøwop gÖxSËt xbËld| e¦xZ MÖËlwk og dwi AwR Awk iËd ÌdB| exkËmËn AwkI glËld - jwI gwxr xMËt GMÖxl hwB–Ìgwd, g¬×gw¬gËbk dby gw eÖK×Ëk xdËt xMËt ÌmLwËg|  eÞYwi KËk bÖRËd PËl Glwi|  
            AwRI Rwxddw ÌKd kwi Ìoxbd pwZ gwxrËt h©ËlwKËK IKaw glËZ xMËtxQl ? oÖëbky h©ixplwk owiËd xgËmn eÞmvow ewItwk Rdø dwxK gÙ˦k eÞxZ KkØYwgmZ|  ZËg GUwI xVK Ìoxbd kwi Aid dw KkËl, IkKi GKRËdk oËŠ ÌbLw pZ dw|  
            oiÖ© oíwËdk ek Awgwk hwl RËl oíwd dw KkËl PÖËlk icøKwk gwxl I MwËtk lgdw£ßhwg KwËU dw|  oÖZkwv ÈMê§wËkk ewmêþÿ xUDgIËtËl oíwd ÌoËk ÌdItw pl|  lqø Kklwi, kwËik ekËdk ewRwiw p^wUÖk Dek ÌaËK, Wwd xbK gkwgk, ÌowRw l¹w pËt xQ^Ër ÌMËQ|  xRšwow Kkwt Mºyk pËt Rwdwl - oiÖ©Û xQ^Ër xbËtËQ|  AMZøw xM^U xbËt, Rwiw I ÌMx™ eËk RMÒwa bmêËd jw¢w Kkl|           ixëbËk Ìe^#ËQ Awikw xgMÞËpk owiËd xMËt b^wrwlwi| GËKgwËk xdKËU jwItw xdËnc, GKUÖ bÔk ÌaËK ÌbLËZ pt|  glkwi, RMÒwa, oÖh©w ewmwewxm gËo AwËQd|  eÞbye RðlËQ, xgMÞËpk owiËd I bÖBewËm Ìgm eÞmþæ RwtMw|  ew«wkw ÌQwUgr xgxhÒ p^wxrËZ kwÒw Kkw hwZ I Wwl GËd eÞmþæ RwtMwxUËZ owxRËt kwLËQ|  RwdËZ ewklwi IMÖxlB eÞowb pËt ÌgxkËt AwËo ÌkwR| Awxm dgµB iY PwËlk ÌhwM kwÒw pËt awËK ËkwR|  mwìæ, xoíˆ exkËgm idËK exg¢Zwt hxkËt ÌZwËl|  
            eÞYwi KËk bÖAwdw eÞYwxi xbËt g^wxbËKk MxlËZ XÖËK GKUÖ GËMwËZB GKUw oÖrŠ eËak PwkewËm, KËtKRd eÖkØn I ixplwËbk b^wxrËt awKËZ ÌbLlwi|  GK GK Rd KËk oÖrËŠk xhZk ÌdËi jwËâQ, xKQÖqY eËk Awgwk DËV erËQ|  KËQ xMËt D^xK xbËt ÌbLlwi oÖrŠxU GKUÖ ÌZkPwhwËg xdËP ÌdËi xMËtËQ|  ÌQwU ÌQwU ewaËkk xo^xr gowd| GKRËdk Ìgxm jwZwtwZ Kkw oºg dt|  A¬KwkwâQÒ ea, oZKê dw awKËl bÖNêUdw NUËZ ewËk|  MhyËk GKUw eÞbye gowd kËtËQ|  eÞbyËek AwËlwUÖKÖB oÖrŠ eËak o¹l|  oÖrËŠ dwiwk BËâQ awKËlI, bxqYwk gøwewkUw GËo erwt D^xK xbËtB PËl AwoËZ pl|  
            ixëbk ÌaËK ÌgxkËt owiËdk mwLwkwþæw cËk gwRwËk XÖKlwi, dZÖdË£òk ÌL^wËR|  NÖËk NÖËk bÖRËd ÌbLËZ lwMlwi|  Ìgm xKQÖqY GhwËg ËKËU ÌMl|  GKUw ÌbwKwËd Mki Mki f×lËKw lÖxP I AwlÖk bi ZkKwxk ÌbËL xLËb Ëjd ÌgËr ËMl, lwéUwI ÌoËk xdlwi|  
            NÖËk ÌgrwËdwB ZLd AwiwËbk KwR, Awk ÌoRdøBËZw gwxr ÌaËK gw^cdpwkw QÖU| kwi glËlw ¾ Pl, oiÖË©k cwËk jwB, xgËKlUwI ILwËd KwxUËt xfkËgw|  bÖeÖËk oiÖ©ËK Ìgm kØq iËd pl|  Ìk#Ë©k eÞLkZwt ÌXDMÖËlw Ìjd AwkI Ëgxm D¥wi pËt AwQËr eËr QUfU KkËQ|  Awk xgËKl Ìglwt Ìo kØqZw ÌKËU xMËt xoíˆZwt hËk ÌMl|  oiÖ©ÐoKZI gÉiwdËgk ebcÖxlËZ cdø pËt GK iwcÖjêix«Z kiø exkËgm pËt DVl|  kwi glËlw ¾ Pl, WwdxbËKk gyP gkwgk p^wUw jwK, IxbKUwt GLdI jwItw pt xd|  Wwd xbËK gyP cËk p^wUËZ p^wUËZ AËdKUw bÔËk PËl Glwi, iwËS iwËS bÖ-GKUw ÌQwU ÌQwU K^wKrwËK ÌPwL gr gr KËk MËZêk iËcø QÖËU xMËt lÖKwËZ ÌbLlwi|  oˬ pËt AwoËQ, Gq×xd A¬Kwk ÌdËi AwoËg|  Rdiwdg mÔYø hynY xdRêdZw, ÌKid Ìjd Mw Qi Qi KËk DVl|  Awk GËMwËdw Ìgwc pt xVK pËg dw| xfËk GËo ÌbLlwi ÈMê§wk NwËUk owiËd kwþæwk bÖewm xbËt, ZLd gwRwk gËo ÌMËQ|  g¬×Ëbk Rdø KËtKUw ÌQwU ÌQwU m^wËLk Dek ÌlLw jaw – ‘Welcome’, ‘I Love You’, ‘ÈwMZi’ BZøwxb xKËd ÌbLw ÌMl fwË«k Agþÿw ÌmwPdyt| bÖRËdk KwËQ ogêËiwU Q’Awdw fw«|  kwi glËlw Pl oKwl oKwl NËk Aaêwu IËtxUv kØËi PËl jwB|  kwË¢ xKQÖ Lwg dw|  GLdI bÖ–xbd GKËglw ÌLËt PwlwËdw jwËg|
            ËÄmËd jLd xfklwi, IËtxUv pËlk Nxrk K^wUwt ZLd xVK owZUw gwËR|  xdxbêÄ RwtMwt gËo Rwiw I ÌMx™ LÖËl Ìfllwi|  owkwxbd Ìkw¥ÖËk NÖËk ÌgrwËdwk Kõwxìæ, etowKxrk Ìgpwl Agþÿw, ogxKQÖ xixlËt bÖ–RËdkB id Lwkwe pËt erl|  xUDgIËtl ÌaËK ÌeU hËk Rl ÌLËt xWdwk owkw pl|  kwi ÌSwlw gøwM ÌaËK GKUw m^wËLk xMfUz Ìgk KËk, pwËZ xbËt gll
¾  bøwL ËZw GUw ÌKid pËtËQ?  ÌlLw ‘I Love You’|  GUw xgtwËmk Rdø|  
¾  xgtwm!  ‘xgewmw’ xoËdiwt D£iK×iwËkk dwxtKw oÖxP¢w ÌoËdk Awbk Kkw WwK dwi| 
¾   AwËk, Ìo xgtwm dt, ÌZwËbk gwxrk KwËQ, g^wmZlwk IewËm ÌiwËrk iwawt Ìj ÌbwZlw gwxrUw kËtËQ, IB gwxrk ÌiËt|  
¾   I – ÌZw xgewow!  
¾    p^øw, p^øw IËK Awxi hwlgwxo, Awk Awbk KËk ‘xgtwm’ gËl WwxK|  ÌZwk RøwVwk ÌiËt eÖZÖËlk owËa Kõwo GBËU eËr|  gwry xfËk, GKUw xPxV Awk GB xMfUzUw ÌZwk KwËQ Ìbg|  ÌZwËbk gwry AwoËl, ÌbItwk gøgþÿw Kxko| 
¾   Ggwk gÖSlwi, ZÖB ÌKd eÞwtB ÌiwËrk g^wmZlwt Ik owËa xgKwlËglwt b^wxrËt b^wxrËt Mùe Kxko| ZËg ÌiËtUw LÖgB hwl| f×Uf×ËU oÖëbky| 
¾  owiËdk xbËKk PÖlMÖËlw ÌKid ÌKw^KrwËdw-ÌKw^KrwËdw, gl! xVK Ìjd oiÖË©k ÌXDËtk iËZw, ZwBdw?
¾   ÌZwk PËto AwËQ kwi, xmùey ÌZw!  ÂËt er, AËdK kwZ pËt ÌMËQ|  oKwËl DËV ÌeÞwMÞwi xVK Kkw pËg|  
            oKwËl NÖi hwOËl Ìgé ÌaËK dwiwk oit iËd pl Zlwt ÌK Ìjd NÖËiwËâQ|  xdPÖ pËt D^xK iwkËZB ÌbxL eÖkygwgwk Awxghêwg NËUËQ|  kwi KËl pwZiÖL cÖËâQ|  ‘eÖkygwgw’, ‘eÖkygwgw’, gËl WwKËZB Dxd MrwËZ MrwËZ ÌgËék Zlw ÌaËK ÌgxkËt GËld|  kwiI GËo ÌMËQ|
¾ AwËk eÖkygwgw Ìj, Zw Ky iËd KËk?
¾ gwgwoKl, RMÒwa VwK×Ëkk BâQwt, ÌZwiwËbk GLwËdB AwmÞtþÿl ÌgËQ xdlwi| 
¾ Zw hwl pËtËQ, Awexd KÚew KËk AwiwËbk oŠbwd KkØd| 
¾ Awxi Gq×xd PËl jwg|  xgKwËl xVK PwkËUk oit RMÒwa ixëbËkk owiËd eÞxZxbd eÞowb xgZkY pt|  ILwËdB awKg, ÌZwiwËbk oËŠ ÌbLw pËg|   
            ÌSwlwUw K^wËc xdËt eÖkygwgw eÞþÿwd KkËld| AwikwI dZÖËdk ÌL^wËR ÌgxkËt erlwi, Awgwk|  ogêbwB GKUw dZÖd xKQÖ L^ÖËR ÌgrwËdwk ZwxMb AwiwËbk iËcø KwR KkËQ, owkwUw Ìglw NÖËk NÖËk ÌbËL ÌgrwËZ lwMlwi| KLd Ìj xZdËU ËgËR ÌMËQ!  Agmø oiÖ© oíwdI owkw pËt ÌMËQ ZLd| hynY xLËbI ÌeËt ÌMËQ, MZ kwZ ÌaËK Rl ÌLËtB kËtxQ|  kwiËK gllwi ¾ Pl, ZwrwZwxr ixëbËkk xbËK jwB eÞowb ewItw jwËg|  ixëbËk Ìe^#ËQ ÌbLlwi kwþæwk bÖcwk xbËt eÞwt m–ÌbËrK xhxLxk ÌMwËQk iwdÖn lwBd KËk gËo AwËQ, eÞËZøËKk owiËd GKUw KËk ZwlewZwk PÖexr gw xUËdk awlw|  xKQÖ xKQÖ mwlewZwI AwËQ|  xKQÖ glwk oit dw xbËtB kwi gll ¾ GLwËd ÌKD AwiwËbk ÌPËd dw, Zwk Dek Rwiw KweËrk jw xQxk pËtËQ, AwikwI KwOwl|  Pl, AwËM ÌLËt g^wxP|  bÖ–GK ew GËMwËZB ÌbxL eÖkygwgw pwZ D^PÖ KËk lwBd ÌaËK AwiwËbk WwKËQd|  KwËQ ÌjËZB Dxd jZî KËk AwiwËbk bÖRdËK bÖewËm gxoËt xdËld| ¾ gwgwoKl, ÌZwiwËbk Rdø Awxi bÖËUw RwtMw AwËM ÌaËKB ÌkËL xbËtxQ|  kwi PÖexrUw Ìgk KËk owiËd ÌkËL gËo erl|  AwxiI gËo erlwi| xKìç Lwgwk ew¢? AMZøw eÖkygwgw l¹w ÌSwlw ÌaËK GKUw ÌQwU PÖexr Ìgk KËk Awiwk owiËd xbËld|  PwkËU ÌgËR jwItwk owËa owËaB eÞowb xgZkY ÂkØ pl|  gr gr Ìlwpwk Wwgw pwZwt GK pwZw KËk hwZ I AwcpwZw KlwB Wwl xbËt ÌMl|  eÖkygwgw ÌSwlw ÌaËK xZdËU Ìe^twR I owiÖx©K lgY Ìgk KËk hwM KËk xbËld| ¾ owcÖkw Ëe^twR Lwt dwxK, kwi! ¾ ZÖB ÌLËt Ìd ÌZw, eÖkyk owcÖkw Ëe^twR Lwt gÖSxl? ÌeUhËk eÞowb ÌLËt pwZiÖL Ìcwtw pl|  kwi PÖexr bÖËUw cÖËt ÌSwlw gøwËM XÖxKËt xbl|  eÖkygwgw glËld ¾kwË¢ ÌZwiwËbkk GKUw AwmÞËi xdËt jwg|  ILwËd xVK AwUUwk oit eÞowb xgZkY pt| iwBlLwËdK pËg GLwd ÌaËK|  
            kwË¢, AwmÞËi Ìe^#ËQ, gwBËkk xbËK GKUw gr plNËk AwiwËbk gowËld eÖkygwgw|  K×xr-e^xPm Rd ÌlwK gËo AwËQ ÌoLwËd| ZËg Zwkw KwOwly dt|  AwmÞiUw dZÖd MËr DËVËQ, PwkewËm MwQ lwMwËdw|  exkÆwk exkâQÒ, xQiQwi Ggv xdRêd|  xoíˆ, mwìæ I exg¢ exkËgm|  hynY hwl lwMËlw|  xKQÖqËYk iËcø ÈwiyRykw, GKUÖ PIrw ÌbLËZ gr gr iwxUk h^wËr eÞowb xbËt ÌMËld pwËZ|  AwZe PwËlk hwZ, KlwB Wwl I xKQÖUw ekiwÒ|  eÖkygwgwËK ZÙx®opKwËk ÌLËZ ÌbLlwi oKËld owËa|  kwi glËlw ¾ GUw xdËt Pl, oKwËl xUxfd Kkw jwËg|  eÞowb KLdI dÄ pt dw|  bÖËUw mwlewZw AwmÞi ÌaËK ÌPËt xdËt, h^wrbÖËUwËK Ìg^Ëc, kwËik ÌSwlwt XÖxKËt xbËt AwmÞtþÿËlk xbËK kIdw plwi, xZdRËd|  
            ILwËd Ìe^#ËQ, pwËZiÖËL GKUÖ Rl xbËt xdËRËbk ÌgËé xMËt golwi| eÖkygwgw ZZqËY ÌgËék Zlwt XÖËK eËrËQd|  kwi UwBi ÌUxglUw Ìgk KËk KwËQ ÌWËK IUw KyhwËg ÌbLËZ pt, xKQÖUw ÌmLwËZ PwBËlw|  gllwi ¾ IUw ÌZwk KwQ ÌaËK eËk ËmLw jwËg|  GLd NÖiwËZ Ìb|  
            I  KZqY ÌRËM xQl Rwxddw|  
            ËhwËk NÖi hwOËZB ÌbxL eÖkygwgw PËl ÌMËQd|  kwi glËlw ¾ ptËZw Dxd RMÒwa VwËkk KÚewt pwItw pËt ÌMËQd|  jwËpwK kwËik jÖx£ßiËZw xVK pl, Awikw ÌkwR oKwËlB oiÖ© bmêËd jwg Ggv oiÖ©oíwd ÌoËk I RMÒwa bmêd KËk bÖeÖËk GLwËd xfËk GËo xgmÞwi Ìdg|  Zwkek PwkËUk oit RMÒwa ixëbËkk eÞowb ÌLËt, kwx¢ AwUUwt AwmÞËik eÞowb xdËt xfËk Awog|  iwËSk oitUÖK× gyP–G KwUwd jwËg|  Awk kwËZk eÞowbUw oKwËlk xUxfd pËg|  LwItwk oioøw ÌZw eÖkygwgwk KÚewt ÌiUwd ÌMl xKìç etowKxr ogB ÌZw Ìmn|  kwi glËlw  
¾ bøwL bmUw UwKw AìæZ pwËZ awKËl hwkZgnê ¸iY KËk gwxr xfkZwi| jw ÌhËg ÌkËLxQ, ZÖB ÂdËl AgwK pËt jwxg| 
¾ bøwL kwi, Iog ÂËd gw ÌhËg lwh ÌdB|  etow dw awKËl gr gr xPìæw Kkw jwt dw, gÖSxl|  Pl, GLd ÌgxkËt exr oit dÄ KËk lwh ÌdB|   
kwËZk Awdw eÞowb ÌLËt bÖB hgNÖËk ÌgxkËt erlwi kwþæwt|   
            Ëoxbd AËdqY cËk oiÖ©oíwd KËk, RMÒwa bmêd ÌoËk, xfËk Awolwi AwmÞtþÿËl|  xgmÞwi xdËt PwkËUk oit ixëbËk xMËt pwxRk plwi| jawkyxZ eÞowb LwItw pl, ZËg IB oit eÖkygwgw AdÖexþÿZ xQËld|  kwiËK Ìgm Mºyk iËd pl|  xRšwow Kkwt ÌÄmËd xfËk ÌjËZ glËlw|  
¾ AwmÞËi jwxg dw? Ìp^ËU Ìp^ËU Awk ewkxQdw|  Kwl oKwËlk xUxfd xK pËg?  
¾ PlËZw, oKwËlk Kaw oKwËl hwgËgw| 

            owËr QUw ÌaËK owZUwk iËcø xfËk Glwi| ÌbxL eÖkygwgw ÌgËék Zlwt ÂËt kËtËQd| xgk£ß dw KËk AwikwI xdx¥êÄ þÿwËd xMËt ÂËt erlwi|  
            ZLdI kwx¢k Ìkm KwËUxd, gwakØi ÌoËk Ëfkwk oit ÌgËék Zlwt ÌPwL erËZB ÌbxL eÖkygwgw KLd Ìj PËl ÌMËQd xVK ÌdB|  oKwËl kwiËK gllwi – eÖkygwgwk iwawt Ìgwc pt GKUÖ xQU AwËQ| KLd Ìj Dxd AwËod, Awgwk PËl jwd, xKQÖB ÌUk ewItw jwt dw|  b^wrw, Kwl IËK ZwrwËgw GLwd ÌaËK, Ëotwdw ewMl|
            eÞwt Qxbd pËlw eÖkycwËi NÖËk ÌgrwxâQ Awikw| ÌÄmd ÌaËK oiÖ©ÐoKZ, ÌoLwd ÌaËK RMÒwa ixëbk Awgwk ÌÄmËd xfËk GËo kwZ KwUwd| Ìjd GKUw MZwdÖMxZK kØxUd pËt DVl|  dZÖd xKQÖ hwgwk Kaw glËlw kwi|  
¾ AwâQw eÖky mpk ÌZw ÌbLlwi, Dxrnøwk MÞwi ÌbLËl ÌKid pt?  
kwi ÌSwlw gøwMUw K^wËc xdËt DËV b^wrwl|  
¾ Pl, Awk Ìbxk Kxkodw, xfËk GËo PwkËUk iËcø ixëbËk eÞowb ÌLËZ pËg|  
            ÈMê§wk NwU ÌaËK ÌdËi g^wxbËKk gyP cËk Awikw p^wUËZ ÂkØ Kklwi| SwD gwMwËdk iËcø okØ ea cËk, gyP-Gk DeËk DËV, f^wKw xdRêd eÞwìæËkk icø xbËt Ìp^ËU Pllwi| ÌKwawt gw KZbÔËk MÞwi xKQÖB Rwxd dw| bÔËk GK exaK ÌbLw ÌMl|  kwi glËlw ¾ IËK AdÖokY KËk Pl, I xdúPtB xdËRk MÞwËi xMËt DVËg| GhwËg eÞwt bÖNëUw iZ p^wUwk ek Ìglw GMwkUw dwMwb Awikw GKUw MÞwËi Ìe^#Qlwi| MÞwixUk exkxc LÖg Ìgxm dt| iËd pl GKUÖ xdiígËYêk iwdÖËnkwB GLwdKwk gwxoëbw| lwliwxUk ËbItwl ZÖËl ÌQwU ËQwU Nk gwdwËdw| DeËk ZwlewZwk QwDxd| lwliwxU xbËt oÖëbkhwËg xdKwËdw| Ìkw¥ÖËk PKPK KkËQ| iwdÖnMÖËlw ÌgxmkhwMB KwËlw kËOk| xVK Ìjd oiÖË© iwQckw dÖxltwËbk iZ| eÞËZøK gwxrk owiËd exkâQÒ DËVwd| DËVwËdk iwSLËd bÖ-GKUw gwxrËZ QwMËlk oËŠ iÖkMyI eÖËnËQ ÌbLlwi| ZwlewZwk Ìgwdw iwbÖk I PwUËKwl (gogwk Awod) Gkw gøgpwk KËk| LÖgB Mkyg Gkw| AwxaêK Agþÿw bwxk© oyiwk xdËPB glw jwt| kwi glËlw ¾ GUw Ìgwcpt dÖxltwËbk MÞwi| GKUw gwxrËZ XÖËK Bmwkwt Rl ÌLËZ PwBlwi| GKRd gÙ¦w bÖËUw KlwB Kkw MöwËo KËk Rl GËd xbl| DËVwËdk ewËm bÖËUw gwâPw ÌQËl AwiwËbk ÌbËL pwoxQl| ÌgxmkhwM gwxrËZ ZLd MÙpKZêwkw AdÖexþÿZ, ptËZw RyxgKwk o¬wËd ÌgxkËtËQ|  kwþæwk GK eÞwËìæ, gr GK K^wxb Zwl ÌeËr, ÌQËl I gwâPwkw pBPB KËk Zwlm^wo LwËâQ ÌbLlwi|  iËd pl Zwlm^woI GËbk AdøZi eÞcwd Lwbø| eÖËkw MÞwiUw NÖËk ÌbLËZ AwiwËbk AËdK oit ÌlËM ÌMl|  kwi AwKwËmk xbËK ZwxKËt glËlw ¾ Ìgwcpt bÖËUwk Ìgxm ÌgËR ÌMËQ| Awk Ìbxk KkËl ixëbËkk eÞowb ckËZ ewkg dw| AËdKUw ea ÌjËZ pËg|  
            MÞwi ÌaËK ÌgxkËt Awikw ©ØZ ewËt gwxlk ea cËk p^wUËZ lwMlwi, ea Awk f×Ëkwt dw, Ìp^ËUB PËlxQ|  gwxlk ea, MxZ KËi jwËâQ|  oiÖ© ÐoKËZ SwD gwMwËdk KwËQ jLd Ìe^#Qlwi, ZLd ÌfËl Awow ea Ìcw^twmwâQÒ, oiÖ©ÐoKZ ÌMwcÖxlk kv QrwËâQ| iËd pËâQ GKLwdw DŒòl plÖbgËYêk MwxlPw gÉbÔk ejêìæ xgþæÙZ| kOËgkËOk xSdÖKMÖËlw Slil KkËQ| kwi glËlw ¾ GLd ËZw Awk xMËt ixëbËkk eÞowb ckw jwËg dw, ixëbËk Ìe^#QËZ GLdI xZxkm-PxÁm xixdU ÌlËM jwËg| GKUÖ xgmÞwi xdËt, xSdÖK K×ËrwËZ K×ËrwËZ jwB| GZ hwl hwl xSdÖK ÈMê§wk NwËUk cwËk ewItw jwt dw| xKQÖqËYk iËcø Awiwk Rwiwk SÖleËKU bÖËUw xSdÖËK hËk ËMl| kwËik ÌSwlwI hwky pËt DVl|  
            ÈMê§wk NwËUk eÞwt KwËQ GËo eËrxQ, owkwxbd bÖB Möwo Rl Qwrw xKQÖB ÌRwËUxd| xLËb Awk KõwxìæËZ LÖgB KÄ pËâQ| kwiËK gllwi ¾ VwK×iwk KwËQ ÂËdxQ RMÒwËak kwRËZñ dwxK ÌKD AhÖ£ß awËK dw| Awikw bÖRËd ÌZw owkwUw xbd dw ÌLËt kËtxQ, KB ÌKD ÌZw xKQÖB ÌLËZ xbl dw| KawUw glwk iÖpÔËZêB GKUw ÌXD ZyËk GËo AwiwËbk ewËtk Dek QxrËt PKPK KËk DVl| iËd pl AovLø eÞxZfxlZ kxmô ÌPwL c^wxcËt xbËâQ| ZLd Awk hwggwk AgKwm ÌdB|  etowMÖËlw K×xrËt xdËt bÖRËd ‘RMÒwaRy xK Rt’ gËl cµxd xbËZ xbËZ Ìb#Ër GËo ÈMê§wk NwËUk xo^xrËZ gËo erlwi| etowMÖËlw MÖËd ÌPw¥-eËdËkw UwKw iZ pËlw| ogB kwËik KwËQ ÌkËL ÌbItw pl| I glËlw ¾ Pl, AwR Awikw IB gr dZÖd ÌpwËUlUwt xMËt eÞwY hËk Lwg| KZxbd Ìj hwliëb LwItw pt xd!  
            KËlËRk Qw¢RygËd gw ekgxZê KwËl KiêRygËd ÌjLwËdB AËl#xKKZwk Kaw AwËlwxPZ pËtËQ Awiwk RygËdk GB NUdwxUk Kaw gËlxQ| Awk xRšwow KËkxQ ¾ oxZø xK RMÒwa VwK×k Awiwk AwxZê ÂdËZ ÌeËtxQËld dwxK GUw GKUw KwKZlyt NUdw? oxZøB xK xZxd RwMÞZ?  oËìæwnRdK ÌKwdI gøwLøw L^ÖËR ewB xd| AËdËK xgmðwoB KËkxd| RygËd GKUw bÖËUw NUdw NËU jw MËùek ÌaËKI PiKeÞb| GUwI ÌZidB| NUdwUw iËd erËl AwRI xmpkY RwËM, MwËtk Ìkwi Ìjd ÌowRw pËt IËV| etowMÖËlw RMÒwa VwK×k pwËZ KËk GËd AwiwËbk owiËd ÌkËL Ìbdxd ÌZw? ptËZw ÌKwdI eÔYøwaêy iwdZ xbËZ GËo owMk ÌK bwd KËkxQËld| Awk RËlk Zlw ÌaËK ÌXDËtk cw~wt cw~wt cyËk cyËk IMÖxl DeËk DËV GËoËQ| xKìç KawUw glwk iÖpÔËZêk iËcøB etowMÖxl DËV Gl ÌKd? Awikw GxMËt jwItwk eËkI IMÖxl ÌXDËtk owËa DËV AwoËZ ewkËZw Aagw etowMÖËlwËK Awikw dRk GxrËtI PËl ÌjËZ ewkZwi|   
            ËpwËUËl eÞwYhËk ÌLËt, gwxK g¬×Ëbk Rdø xKQÖ Depwk ÌKdwKwUw KËk, bÖRËd Ìoxbd GKUw xk…wt ÌPËe IËtxUv pËlk gwkwëbwk ÌMwrwt xMËt Ìe^#Qlwi| Ìp^ËU Awk ewkxQlwi dw|  MwËtk RwiwUw LÖËl iwawk xbËK ÌgËék MwËt ÌiËl xblwi| GËK ÌZw itlw pËtËQ, Zwk Dek NwËi xhËR PUzPËU pËt DËVËQ| DeËk ewLwk pwItwt xKQÖUw mÖËKwËZ ewËk| kwiI MwiQwLwdw GxMËt xbl, IUwËK bÖh^wR KËk ewËtk xbËK ËiËl xblwi| pwZiÖL cÖËt, ÌgËék Zlwt ÌkwRKwk iZ D^xK iwkËZB ÌbxL eÖkygwgw xdxbêÄ AwoËd ÂËt AwËQd| GZB exkmÞwìæ Ìj ÌKwdI owrwm² dw xbËtB NÖxiËt erlwi|  
            Ëoxbd NÖi hwOËZ AwiwËbk GKUÖ Ìbxk pËlw| Kõwxìæ Awk xdúPtZw bÖËUwB KwR KËkxQl| ÌPwËL iÖËL Rl xbËt GËo ÌbxL, Awiwk Rwiw I kwËik MwiQwLwdw bÖËUwB DcwI! kwi glËlw  
¾ GUw IB eÖkygwgwkB KwR|  
xgmðwo KkËZ ewkxQlwidw| kwi owìæòdw xbËt glËlw  
¾ bøwL, ÌZwk LÖg GKUw AoÖxgËc pËg dw| MwËt ÌMx™Uw ÌZw kËtËQ, MkiKwl, IUwËZB PËl jwËg| ZËg MwiQwLwdw PËl ÌMl, GKUÖ AwcUÖ AoÖxgcw pËgB| iwxdËt xdËZ pËg AwkxK|  
¾ AZMÖËlw oÖëbk oÖëbk xSdÖK K×Ërwlwi, ogB ÌZw Rwiwk eËKËU xQl|  
¾ AwËk IB xSdÖKMÖËlwB ÌZw Kwl pËtËQ|   
¾ iwËd?  
¾ eËKU hwk xQl, eÖkygwgw iËd KËkËQ eËKËU AËdK etow AwËQ, Ìgwcpt Kwl ÌKdwKwUwk oit lq ÌkËLxQl| ewËU ewËU xQl, kwËZB Nw xbËt ÌgxkËt ÌMl| Rwiw Awk MwiQwLwdwt Ik Ìgm xKQÖxbd PlËg| ogB RMÒwa VwK×Ëkk BËâQ, gÖSxl? hwxMøo etowMÖËlw ewRwiwk eËKËU ÌkËLxQlwi|   
            UwBi ÌUxglUw Ìgk KËk, hwkZyt ÌkleËak iøweUw ÌbxLËt ÌgwSwËZ lwMl ¾ bøwL, AwR Awikw GLwd ÌaËK ÌUÝd cËk jwg LÖrbwËkwW ÌÄmËd| kwË¢ bmUw xZxkm xixdËU iw©wR Ìil| iw©wR ÌbLwk ek ÌUÝËd Ìgw¹wB (AcÖdw iÖ¹wB)| ILwd ÌaËK xbÁy| ZwRipl ÌbËL ÌowRw KlKwZw| ÌMwUw hwkËZk GKUw ewm Ìgr xbËt iwSgkwgk ÌowRw ÌNwkw pËt jwËg| GKUw ÌewÄ KwWê Ìgk KËk glËlw ¾ eÞwt owZ-AwU xbd pËt ÌMl, gwxrËZ GKUw xPxV xbËZ pËg| Kwk KwËQ xlxL glËZw? Ky-B gw xlxL? ZËg iwËtk KwËQ ÌlLwB hwl| kwi xPxV xlLËZ ÂkØ Kkl| 
Ky ÌlLw pËtxQl AwRI iËd AwËQ:   

mÞyPkY KiËlnÖ iw,

            Awxi I ÌQwU ÌLwKw hwl AwxQ| ÌQwU ÌLwKwk Rwiw I Awiwk MwiQwLwdw eÖkygwgw PÖxk KËk xdËt ÌMËQ| Awiwk ekËdk ewRwiwUw oiÖ© xQ^Ër xbËtËQ| KËg xfkg glËZ ewkg dw|  ÌQwUËLwKw ÌMx™ I pwfeøwëU eËk Awiwk owËa NÖËk ÌgrwËâQ|Ik VwK×iwËK ovgwbUw xbËt xbI| AwiwËbk xVKwdw eÖky ÌÄmËdk IËtxUv pËlk gwkwëbw| 
            eÞYwi xdI ÌZwikw ogwB|  BxZ ¾  
                                                                                 kwi|  

gwxrk xVKwdwI ÌlLw pl| AwMÞpgmZ xRšwow Kklwi  
¾ xPxV gwxr Ìe#^QËZ KZxbd lwMËg?
¾ Zw e^wP Qtxbd lwMËg Ñg xK| Awikw ÌZw AwRB PËl jwg|  
¾ eÖky ÌýUmËdk xVKwdw xbxl?  
            Mºyk pËt AxhhwgKoÖlh hŠyËZ kwi glËlw ¾ Pl, ZwrwZwxr ÌgxkËt exr| oKwl oKwl oiÖ©oíwd I RMÒwa bmêd ÌoËk xfËk GËo xgmÞwi Ìdg|  kwË¢ ÌUÝd ckËZ pËg| 
            Ëglw ÌgËr ÌMËQ, xPxVUw ÌewÄ KËk gyP-G pwxRk plwi| xKQÖ xUxfd KËk oiÖ© oíwËd ÌdËi erlwi| eÞwYhËk, ZwxkËt ZwxkËt, AwËtm KËk AËdqY oíwd I o^wZwk KwUw pl| Awk KËg Awow pËg Rwxd dw| DeËk DËV hwl RËl oíwd ÌoËk, RwiwKwer eËk ixëbËkk xbËK ew gwrwlwi| o£òk RMÒwa bmêd KËk, gwxrk Rdø xKQÖ ÂKËdw eÞowb xKËd ÌSwlwt ÌXwKwd pl| ixëbk ÌaËK ÌgxkËt gwRwk ÌaËK xKQÖ xP^Ër xKdËZ PwBl kwi| xRšwow Kkwt glËlw  
¾ ÌilËUÝËd ÌjËZ pËg, bÖxbd eÞwt ÌlËM jwËg iw©wR Ìe^#QËZ| ÌLËZ pËg ÌZw|   
ÌbwKwËd bÖc owbw, l¹w l¹w, okØ AwZe Pwl dRk Kwrl|  x§cw dw KËk gËlB Ìfllwi  
¾ ÌokLwËdK AwZe Pwl xKËd xdËl ÌKid pt? xP^Ër ÌZw ÌgxmqY ÌeËU awKËg dw| gké xLËb ÌeËl Awikw Aùe Aùe KËk Pwl xPxgËt ÌLËt Rl Lwg, ÌeËUk iËcø xMËt f×Ël DVËg, ÌeËU AËdKqY awKËg| xLËb ewËg dw, AwikwI AËdKUw oit KwUwËZ ewkg|  
            jÖx£ßUw kwËik Ìgm eQëb pËlw|  gøwoz, GKËok Pwl xKËd ÌSwlw gøwM ÌaËK PÖexr bÖËUw Ìgk KËk ÌfËl xbËt, PwËlk ÌVwOwUw XÖxKËt xdl| ixëbk ovlMí GlwKwt iwQ iwvo xg¢ßt Kkw xdËnc| oÖZkwv GKUw ÌkÄÖËkËëU XÖËK xdkwxin hwZ ÌLËt ÌdItw pËlw| 
            gwRwk ÌaËK ÌgxkËt ÌowRw ÌÄmd Ìe^#ËQ, MwËtk ÌMx™Uw LÖËl, KËlk RËl hwl KËk cÖËt owiËd Ìkxlv Gk Dek ÌiËl xbËt ÌgËé gËo ewpwkw xbËZ lwMlwi| kwiI ÌMx™ I RwiwUw cÖËt ewËmB ÌiËl xbËt AËeqw KkËZ awKl| eÞLk Ìkw¥ÖËk IMÖËlw ZwrwZwxr ÂxKËt ÌMl| ZZqËY AwiwËbk ekËdk ÌewnwKI ÂxKËt DËVËQ| ÌMx™Uw eËk xdlwi| iRw KËk gllwi  
¾ kwi, ZwrwZwxr Rwiw ÌMx™ eËk Ìd| eÖkygwgw GËo jwËg xKìç!   
¾cøwu, I Awk AwoËg iËd KËkxQo? AwiwËbk AwËMB oZKê pItw DxPZ xQl|  
            bÖRËd xiËl GKUÖ NÖxiËt xdËt jw¢wk eÞþçxZ ÂkØ Kklwi| kwi ÌSwlwk iwle¢ ÌgËék Dek ÌXËl eÞËtwRd xhx£K MÖxQËt ZÖlËZ lwMl| AwxiI GKUw KwMËR KwËK ÌKwd Depwk ÌbItw pËg ekek dwi xlËL Ìfllwi| kwi glËlw  
¾ Ìoxbd Ìj xMfUUw ÌbxLËtxQlwi, GK d¹Ëk xlËLxQo ÌZw!  
¾ Zw Awk glËZ, xeÞt g¬×k ‘xRxdo’ GK d¹ËkB kwLËZ pt| 
           oˬ owËr QUwk iËcø eöøwUfËiê xMËt ÌbLlwi ÌUÝd b^wxrËt kËtËQ| ZLdKwk jÖËM ÑgbÖøxZK ÌUÝd PwlÖ ptxd ¾ ogB Ktlwk Bx™Ëdk ÌUÝd| xgmwl gr GKUw Bx™d, AËdKUw l¹w, ÑbËZøk iZ ÌbLwËâQ! gr gr PwKw lwMwËdw| iwaw xbËt MlMl KËk KwËlw Ìc^wtw ÌgkËâQ, iwËS iwËS Zwk owËa AwMÖËdk f×lxK DËr DeËkk xbËK xixlËt jwËâQ| GKUw xo^ xo^ AwItwR ÌgkËâQ, owiËd GKUw xgmwl ÌpWlwBU! Zwk AwËlw oklËkLwt AËdK bÔk ejêìæ PËl ÌMËQ| ogxKQÖ exkÆwk xbËdk AwËlwk iZ ÌbLw jwËâQ| GKUw ÑbZø Ìjd b^wxrËt AwËQ l¹w ÌlR Ìgk KËk| Bx™Ëdk xhZËk xeQd xbËKk AvËm eÞPÖk Ktlw ÌgwSwB|  bÖRd ÌlwK, iwawt KwËlw kØiwl g^wcw itlw RwiweøwëU, bÖ e^wP xixdU Aìæk ÌglPwt KËk Ktlw xdËt ZwËl ZwËl SÖl xbËt PÖÁyk iËcø ÌflËQ| kwi glËlw ¾ GËbkËK glw pt fwtwk iøwd| Awk g^w xbËK Ìj ÌlwKUw gËo AwËQ, I pl WÛwBhwk| owiËd GKUw iUkMwxrk xýUtwxkv-Gk iZ gror AwKwËkk m£ß ÉBl| Bx™Ëdk MwËt gr gr KËk ÌlLw – Eastern Railway. 
            GKUw Kwikw eQëb KËk, bÖ-RËd RMÒwa ÌbËgk ixëbËkk xbËK iÖL KËk b^wxrËt bÖpwZ D^PÖ KËk eÞYwi RwxdËt ÌUÝËd DËV erlwi| ËUÝdI KYêxgbwkK ÉBËol xbËt p^Öm, p^Öm m² KËk Ìc^wtw QwrËZ QwrËZ PlËZ ÂkØ Kkl|   
            xgbwt oiÖ© ... xgbwt eÖky| Awgwk pwxkËt ÌMlwi Awikw dZÖËdk Ìdmwt| kwZ dUw dwMwb ÌUÝd LÖrbwËkwW ÌÄmËd Ìe^#Ql| Ìgm f^wKw f^wKw iËd pl, ZËg Ìgm gr ÌÄmd|  PU KËk UwBi ÌUxglUw Ìgk KËk kwi eöøwUfiê dw¹wkUw ÌbËL xdl| MZ owZ xbd Nw^UËZ Nw^UËZ IUw Ìjd ogUwB iÖLþÿ pËt ÌMËQ Ik| eöøwUfËiê xMËt GKUw f^wKw RwtMw ÌbËL ÌiËSt gËo erlwi| kwi GK Awdw etow pwËZ xbËt, iMUw GxMËt bÖËUw e^wDkØxU I Rl AwdËZ ewVwl| e^wDkØxU I Rl ÌLËt kwi glËlw ¾ ÌUÝd AwoËZ eÞwt NëUw ÌbËrK gwxK|  Awikw GKUÖ NÖxiËt xdB, ÌUÝd GËlB DËV erw jwËg| ÌSwlwUw iwawk Zlwt xbËt, xPu pËt ÂËt kwi ÌPwL g¬ Kkl| AwxiI gwi xbËK KwZ pËt, KwËdk Zlwt pwZ xbËt ÌPwL g¬ KËk kBlwi|  KZqY GhwËg xQlwi Rwxd dw| 
            pBPB m˲ ÌPwL LÖlËZB ÌbxL GKUw ÌUÝd owiËd xbËt PËl jwËâQ| ewËm GK h©ËlwKËK b^wxrËt awKËZ ÌbËL xRšwow Kkwt glËld ‘iw©wR Ìil’| Awikw ZLd x§xMðxbM šwdmÔYø pËt eËrxQ| ÌUÝd jawkyxZ MxZ xdËZ ÂkØ KËkËQ, Ìb#rËZ Ìb#rËZ bÖËUw pøwË«l ÌbLËZ ÌeËt, bÖRËd bÖewm cËk Ëfllwi Ggv lwf xbËt, SÖlìæ Agþÿwt ewbwxdËZ DËV erlwi|  eöøwUfËiêk xbK ÌaËK GKUw AwItwR ÌhËo Gl  
¾ Aëbk jwBËt, ZÖfwd Ìil|  
            ZZqËd ÌUÝd eöøwUfiê AxZ¢ßi KËk MxZ xdËt xdËtËQ| Rwdlw I bkRw xhZk ÌaËK og g¬| AËdK cw~wcwx~ KËkI ÌKD bkRw LÖll dw, Ìgwc pt xkRwhê KóewUêËiëU| kwi glËlw ¾ Ky kKi Awgwk ZÖfwd Ìil| m£ß KËk cËk kwL, GhwËgB PËl jwg| lq Kklwi, ÌUÝdUwk Bx™d ÌaËK Ìmn ejêìæ  gwBËkk ÌbItwËlk Mw gkwgk Uwdw ewbwxd kËtËQ| ÂcÖ iw¢ bkRwk owiËdUw gwb|  ZLdKwk xbËd og Ìil ÌUÝËdB GkKi gøgþÿw awKZ| 
            AMZøw bkRwk bÖewËmk pøwË«l cËk bÖRËd b^wxrËt kBlwi| kwZ jZ gwrËZ lwMl, ÌUÝËdk MxZI gwrËZ awKËlw| Gid GKUw oit Awol jLd ewbwxdËZ ew Awk kwLw jwËâQ dw... pwItwk ÌgËM oËk ÌjËZ lwMl... DeËkk pøwË«l jZ ÌRwËkB cxk dw ÌKd ew xKQÖËZB kwLw oºg pËâQ dw! ZLd pwZbÖËUw pøwË«Ëlk f^wËKk iËcø XÖxKËt bÖewm xbËt RxrËt cklwi|  gÖKUw pøwË«Ëlk owËa ÌVxKËt xblwi, ew oËk ÌMËlI eËr jwItwk ht awKËk dw| GhwËg cËk NwrUw Kwikwk MwËt ÌVxKËt RweËU kBlwi| kwx¢k gÖK xPËk ZykËgËM ÌUÝd ZLd QÖUËQ...pwItwk SweUwt iwËS iwËS ÌPwL bÖËUw g¬ pËt jwËâQ... bÖËk ÂüK ewpwrMÖËlw ewK ÌLËZ ÌLËZ oËk ÌjËZ lwMl... iËd pl IkwI glËQ ¾ Aëbk jwBËt, ZÖfwd Ìil| KLdI gw ÌUÝËdk bÖewm xbËt ewaËkk ÌbItwlMÖËlw Nd RŠl iwawt xdËt xgnck owËek iËZw orwu orwu KËk xeQËdk xbËK PËl jwËâQ| ÌKwd gr gwN pwZ gwxrËt AwiwËbk KwDËK Ìj ÌKwd oit ZÖËl xdËl AgwK pItwk xKQÖ ÌdB|  bÔËk ewpwËrk ÌKwËl ÌqZMÖËlw xoíˆ ÌRøwuoíw ¸Zwt hËk ZÖËlËQ... Ìjd gr gr awlwt bÖc ÌXËl RÖËrwËZ xbËtËQ ÌKD!!
           ewËm dRk erËZB ÌbxL kwi pøwË«Ël ÌdB! jZbÔk dRk jwt bÖewËm ewbwxd gkwgk ZwKwËZ awKlwi| KwDËKB ÌbLw ÌMl dw|  kwi Ìgwc pt KLd eËrB ÌMËQ| ptËZw ÌUÝËdk m˲ Ik WwK Awiwk KwËd Ìe^#Qtxd| gwxrNk VwK×iwk Kaw kwþæwk Ìiwr g^wmZlw g¬×gw¬g, gwxr jxb xfxk Ky Rgwg Ìbg kwËik gwgw iwk KwËQ, iÖpÔËZêk iËcø Gog iËd GËo ÌMl| ewbÖËUw pwItwk SweUwt oËk ÌMl, Awk kwLw ÌMl dw – SÖËl erlwi|  Ìbwl ÌLËZ awKlwi| GhwËgB PlxQ|  xKìç KZqY Awk KwUwg GhwËg? pwZMÖËlw Ìjd Agm pËt AwoËZ lwMËlw| Awk Ìbxk Kkw DxPZ pËg dw| xVK Kklwi Rwdlw cËk cËk ewbwxd ÌgËt ÌgËt jxb ewkw jwt, owiËdk xbK GxMËt jwg|  ÌjËKwdIhwËgB ÌKwdI GKUw Kwikwk iËcø XÖKËZ pËg| GKgwk foKwËlB ÌKwawt xixlËt jwg ÌKD ÌL^wR ewËg dw... oZKêZw Agl¹d KËk oìæeêËY GËMwËZ awKlwi| Ìgm xKQÖUw GxMËt jwItwk ek dRËk Awol owiËd ewbwxdk DeËk GKUw Rwdlw ÌLwlw kËtËQ| ÌKwdI¢ßËi Rwdlwk KwËQ Ìe^#Qd ÌMl| RwdlwUw iËd pt bkRwk ewËmB xQl| GKUw pøwË«l ÌbLËZ Ìelwi| bÖpwZ xbËt KËn pøwË«lUw cËk, g^wxbËK ÌbpUwËK GKUÖ Ìg^xKËt ewbÖËUw D^PÖ KËk Rwdwlwk iËcø XÖxKËt xblwi| xPu pËt xblwi lwf| ÌK^wu KËk GKUw AwItwR KwËd Gl, MxrËt KóewUêËiËëUk ÌiËSt xMËt erlwi| ÌK GKRd ‘ÌPwk ÌPwk’ gËl AwItwR KËk DVl, Zwkek PÖe pËt ÌMl|  AwxiI H Agþÿwt MrwËZ MrwËZ xgekyZ xbËK GKUw ÌgËék Zlwt PËl ÌMlwi|  Ìgwcpt ÌKwd NÖiìæ jw¢yk Dek xMËt eËrxQlwi Ggv Ëo-B ‘ÌK^wu’ KËk m² KËk NÖËik ÌNwËk ‘ÌPwk ÌPwk’ gËl ÌP^xPËt DËVxQl| 
            xhZËk ZLd A¬Kwk, xKâQÖ ÌbLw jwËâQ dw, lwBU Af KËk NÖËiwËâQ ogwB| AwxiI ÌgËék ZlwËZB PÖe KËk ÌPwL g^ÖËR eËr kBlwi| bÖPwkRd jw¢yËbkËK DËV gwakØËik xbËK ÌjËZ ÌbLlwi| iËd pl Ìhwk pËt GËoËQ| ÌKwˤËK GK xUxKU ÌPKwk GËo AwiwËK ÌgËék Zlw ÌaËK ÌUËd Ìgk KËk GËd bkRwk ÌMwrwt b^wr KxkËt kwLl| xpxëbËZ Ky og gËl ÌMl| xpxëb gw BvËkRy AZ gÖSgwk qiZw ZLdI pËt IËVxd| GUÖK× gÖSËZ ewklwi Ìj, owiËd ÌÄmd AwoËQ, ÌdËi ÌjËZ pËg| ÌKwd ÌÄmd glËZ dw ewkwkB Kaw| ËPKwk xdËR ÌdËi jwItwk oit AwiwËKI dxiËt xbËt ÌMl| ptËZw Kwikwk iËcø AwiwËK AwdItwdËUW ewoêd ËhËgxQl, ZLd Awiwk Ìj ‘mÞy’, ËoUw I KawB glxQl| 
            ËPKwkxU bÔËk PËl jwItwk ek hwglwi kwiËK L^ÖËR ÌbLw jwK| Ìg^ËPI ÌZw awKËZ ewËk! AwËlw-A¬KwËkk iËcø eöøwUfËiêk eÞai ÌaËK Ìmn ejêìæ ewMËlk iËZw L^ÖËR ÌgrwËZ lwMlwi| løwóe gowËdw lwBU ÌewËýUk xKQÖUw bÔËk GKUw PwkwMwËQk iËcø ÌK Ìjd b^wxrËt! RwtMwUw AwgQw AwgQw A¬Kwk|  hwl KËk ÌbLwI jwËâQ dw|  pVwu MwËQk WwlMÖËlwk icø ÌaËK ‘GB ËQwU ÌLwKw, GB ÌQwU ÌLwKw’ gËl xfo xfo KËk ÌK Ìjd WwKËZ lwMËlw! QÖËU xMËt kwiËK RxrËt cklwi| ZÖB Ìg^ËP AwxQo!  
¾ AwiwËK dw dwxiËt xbËtËQ|   
kwiI AwiwËK RxrËt cËk GKB Kaw glËZ lwMl| bÖRËdk ÌPwL ÌgËt ZLd AwdëbwmÞØ MxrËt erËQ| kwi glËlw  
¾ Awxi ewbwxd gkwgk xKQÖUw GxMËt GKUw bkRw ÌLwlw ÌeËt XÖËK eËrxQlwi|  
¾ ÌUÝËdk xeQËdk xbËK Pl| ÌUÝd Gq×xY ÌQËr ÌbËg, DËV exr| Awiwk oËŠ Ìgxm Kaw glxg dw| Ëjd AwiwËK ZÖB xPxdo dw, AwxiI ÌZwËK xPxd dw ¾ GhwËg Plxg|  
            GKUw xhrgÉl Kwikw ÌbËL bÖewËmk ÌMU xbËt bÖRd DËV ÌiËSt gËo erlwi| GidhwËg golwi Ìjd bÖRd bÖRdËK ÌbLËZ ewB| ÌUÝd ÌQËr xbl| Ìil ÌUÝd GKgwk PlËZ awKËl AËdKqY eËk xMËt awËi| AËdKoit Ìbr NëUw ÌaËK bÖNëUwI GKhwËg PlËZ awËK| Ìglw gwrËZ lwMl| Awk owËa owËa MkiI ÌgËr DVl| ewpwry Ìbm, iwdÖnMÖËlwk MwËtk kO KwËlw, xdËRËbk iËcø Ky Ìj Ikw glwgxl KkËQ xKQÖB ÌgwSw jwËâQ dw| BvËkRy ÌgwËS dw, Awk gwvlw? Ìo ËZw AËdK bÔk| IËbk KawgwZêwk iËcø bÖGKUw m² AwRI iËd AwËQ| Ìjid – BdzËMItw, Ìew, ZwxÒ BZøwxb| ekgZêyKwËl ÌRËdxQlwi ¾ ‘BdzËMItw’ iwËd GLwËd Go, ‘Ìew’ iwËd ILwËd jwI, ‘ZwxÒ iwËd’ Rl|  
            kwËik xbËK ZwKwËZB ÌbLlwi Ky Ìjd xPxgËt LwËâQ| PwËlk Kaw iËd eËr ÌMl, xLËbI ÌeËtËQ| eËKU ÌaËK Pwl Ìgk KËk ÌLËZ ÂkØ Kklwi| xhËrk iËcø bÖPwkRd jw¢yËK ÌbLlwi Awiwk iÖËLk xbËK AgwK pËt ZwxKËt kËtËQ| ÌKD xKQÖ xRšwowI KkËQ dw|  ÌeËU xLËb,lŒw KËk Ky pËg!  Ìgm xKQÖUw Pwl xPxgËt xPxgËt ÌLËt xdlwi| Ggwk Rl bkKwk| iM ËZw kwËik ÌSwlwt| AMZøw gÉ KÄ KËk gwakØËik gwBËk ewËmk ÌgxoËd xMËt ÌiwrwËdw Kl ÌaËK ÌeUhËk Rl ÌLËt RwtMwt GËo golwi| ZwxKËt ÌbxL Pwl LwItwk ek kwi UwBi ÌUxglUw xdËt dwrwPwrw KkËQ|  
            Ëglw bmUw xK Zwk GKUÖ Ìgxm pËg, ÌQwU GKUw ÌÄmËd GËo ÌUÝd awil| ewËmB GKUw ÌQwU ewpwr, Nd RŠËl hkw| xdËPB ewpwËrk ew ÌN^Ën GK Rlwmt| ÌUÝd ÌaËKB ÌbLw jwt| eöøwUfËiêk GK ÌKwdwt ÌQwU GKUw ewKwNk| iwSLwËd ewxUêmd ÌbItw| GKUw hwËM ÌÄmd iwÄwk gËod I xUxKU xg¢ßËtk gøgþÿw kËtËQ, Aek ewËm xUxKU KwËlƒkËbk Rdø| kwi Bmwkw KËk eöøwUfËiêk xgekyZ xbËK ÌdËi erËZ glËlw| bÖRd bÖewËmk ÌMU xbËt ÌdËi Ìgm xKQÖUw bÔËk Ìkxlv-Gk MwËt ÌVo xbËt b^wxrËt kBlwi| kwi glËlw ¾ ÌPKwËkk hËt xgekyËZ dwiw pl| GxbËK ÌKD ZwKwËg dw| Awk Kwl kwËZ Ìj cKl xMËtËQ mkyk LÖgB Kõwìæ|  Pl, ewpwËrk MwËt eÖK×Ëk xMËt pwZiÖL cÖËt oíwdUw ÌoËk xdB| Zwkek xKQÖUw xgmÞwi KËk, xgËKËlk ÌUÝËd Awgwk kIdw pg| BxZiËcø ÌUÝdUw ÌQËr PËl ÌMl, AwikwI lwBd cËk GËMwËZ awKlwi| xeQd ÌaËK, pVwu ÌK Ìjd ‘AøwB Bcwk AwI, Bcwk AwI’ gËl xPuKwk KkËQ| ZwKwËZB ÌbxL GKUw Aùe gtËok ÌQËl, l¹w xQexQËe Mrd, MwËtk kO KwËlw, owbw eøwËëUk Dek KwËlw ÌKwU PwewËdw|  eöøwUfËiêk Dek ÌaËK WwKËQ| kwËik ÈMËZwx£ß ‘Ëj ht KkxQlwi!’  
¾ Pl, ÌbxL Ky gËl?   
¾ kwi, IËZw AËdK bÔËk kËtËQ, Ëb#Ër ewxlËt jwB|’  
¾ cøwu, jwxg ÌKwawt? ogB ARwdw, AËPdw|  
            AMZøw eöøwUfËiê xMËt DVlwi| ÌQËlxU AwiwËbkËK xdËt GKUw NËk gowl| xUxKU PwBl| Awikw pwZ ÌRwr KËk gllwi  
¾ oøwk DB pøwh Ìdw xUxKUoz, xeKeËKU Ìpw xMtw|  
kwi Awiwk MwËtk xbËK AwŠÖl xdËbêm KËk glËlw  
¾ BoËKw ‘Rwiw’ PÖxk Ìpw xMtw  
xdËRk ekËdk ewRwiwUw ÌbxLËt glËlw  
¾ Ìikw ‘ewRwiw’ xQ^r xMtw, K×Qxh etow Ìdxp|   
            ÌQËlxU AwiwËbk Kaw ÂdËQ, Awk iwËS iwËS gËl DVËQ ‘xUKU’?  Awikw jZgwk gxl AwiwËbk xKQÖB ÌdB, ÌQËlxU eÞxZgwkB gËl ‘xUKU’| pVwu DËV GËo Awiwk eøwËëUk eËKU, ËKwiËkk Pwkcwk, iwt Ëiwqi RwtMw ejêìæ owPê Kkl| Zwkek kwi ÌK owPê KkËZ mÖkØ Kkl| eÞaËi K^wËck gøwM, Zwkek Rwiwk eËKU, ËKwik, ewRwiwk bxrk Nk BZøwxb| xKQÖB Ëel dw| ÌmËn om˲ glËlw, ‘ÌMU AwDU’  
¾ oøwk, Ëawrw etow xbxRËt, LwËdKw K×Q Ìdxp pøwt, gÉZ xLËb lwM xMtw|  
ÌQËlxU ZLd hynY ÌkËM glËlw ¾ Ìdw, AwB pøwh Ìdw iwxd| ÌMU AwDU|  
            xeQd ËaËK kwËik MwËt xPixU ÌKËU xblwi ÌgxkËt erwk RËdø| Gid oit xgekyZ xbK ÌaËK GKUw ÌUÝd GËo erwt ÌQËlxU Ìb#rËZ Ìb#rËZ IxbËK PËl ÌMl| Awikw ZwrwZwxr eöøwUfiê ewk pËt ewËmk kwþæw cËk eÖK×Ëkk xbËK p^wUËZ awKlwi| ÌjËZ ÌjËZ kwi glËlw  
¾ Ìmn o¹l GKUw e^wP UwKwk ÌdwU, gÖK eËKËUk xhZk eËKËU lÖKËdw xQl| IUw Ìg^ËP ÌMËQ|  
¾ IB ÌUÝdUw GËo erwt I LÖg gøwþæ pËt ÌZwËK owPê KËkËQ, dw pËl UwKwUw xdËt xdZ|  
            eÖK×k ewËr jLd Ìe^#Qlwi GMwkUw ÌgËR ÌMËQ| GUwËK eÖK×k xVK glw jwt dw, Rlwmt glËl xVK pËg| ewpwrUwk Mw ÌN^Ën xKQÖ goxZ AwËQ, ZËg Ìgm f^wKw f^wKw| NkMÖËlwk xbËK hwl KËk dRk xbËl, AwxaêK AoâQlZwk xP¢ f×ËU IËV| ÌÄmËdk owiËd xbËt GKUw kwþæw AwrwAwxr hwËg PËl ÌMËQ| GKxbËK ÌÄmd Aek xbËK xKQÖ ÌQwU ÌQwU ÌbwKwd, LÖg GKUw ÌgPwËKdw pt gËl iËd pt dw| ÌKwdI ÌpwËUl gw ÌkÄÖËkëU ÌPwËL erl dw| gxcênä× ÌiwËUB dt| ÌQw› GlwKw, GK dRËkB ogUw ÌbLw jwt| ÌKid Ìjd kØq hwg f×ËU DËVËQ| iwdÖnMÖËlwk KawgwZêw, PwlPld I hwghŠyk iËcø xbËtI kØqZwk eÞxZfld ÌPwËL erl| RlwmËt GKUwB ewr| IewËk ewpwr| Wwd I g^wxbKUw xgËlk iZ iËd pl| f^wKw, cÖ–cÖ KkËQ| ewËrk gw^xbËK GKUw ekØnËbk Rdø xo^xr g^wcwËdw NwU Ggv Wwd xbËKk NwUxU ixplwËbk Rdø| Awikw bÖËUw NwËUk iwSgkwgk ZLd b^wxrËt| ÌbLlwi GK GKRd AwoËQd, xZxd eÖkØn gw ixplw Ìj ÌKD pËZ ewËkd, NwËUk ewËm xdRÈ Rwiw Kwer LÖËl kwLËQd ¾ ‘RdôxbËdk ÌewnwËK’ Ìj jwk NwËUk RËl ÌdËi jwËâQd|  ÌKwd lŒw gw AwrÄZw ÌdB| oíwd ÌoËk DeËk DËV Ìgm NÖËk xfËk, exkewxU KËk, RwiwKwer eËk PËl jwËâQd| bÖËUw NwËUB ‘oíwdjw¢w’ GKB owËa PlËQ| eÞai bmêËdB iwaw xdPÖ KËk b^wxrËt awKËZ pl NwU Lwxl pItwk AËeqwt|  kwi xgkx£ß opKwËk gËl DVl ¾ cÖu! o~wlÌglw Ajw¢w ÌbËL ÌbËL iËk ÌMlwi| AwxiI om˲ ÌpËo DVlwi| ekqËdB kwi oZKê KËk glËlw ¾ ÌQwzU ÌLwKw, pwxoo Ëd, Ikw gÖSËZ ewkËl xexUËt ÌiËk ÌflËg| pwxo xK awiwËdw jwt? bÖpwZ xbËt ÌPwLiÖL ÌPËe cËk gËo erlwi|  bm eËdk xixdU KwUwËdwk ek kwi glËlw ¾ Ìgwcpt eÖkØnËbk NwUUw Lwxl pËtËQ, Pl ZwrwZwxr iÖLpwZ cÖËt, oíwdUw ÌoËk Ìfxl| Awgwk ÌK gw Kwkw GËo erËg| ZwrwZwxr iÖLpwZ cÖËt oíwdUw ÌoËk ÌdItw pl| AgmøB RdôxbËdk ÌewnwËK dt|  
            oíwd ÌoËk RwtMwUw GKUÖ NÖËk ÌbËL ÌdItw pl| GKUw jÖgK ÌQËlËK owiËd GKUw Ìgé ÌeËZ, ÌgËék Dek KZMÖËlw gr gr MöøwË…w, AwiÖËlk eÖkËdw ÌK#ËUw owxRËt b^wxrËt awKËZ ÌbLlwi| AwMÞpgmZ KwËQ xMËt ÌbxL IMÖËlwËZ Pwl, Wwl, xP^Ër BZøwxb ÌgwSwB Kkw ¾ xgx¢ßk AËeqwt| bwi, GK ÌK#ËUw bÖAwdw| Ìgm oþæw iËd pl| bÖeÖËk LwItwk Rdø GK ÌK#Uw xP^Ër ÌKdwk BâQw xQl| xKìç kwi glËlw ¾ GLdI ÌZw Pwl kËtËQ, AwËM IUw Ìmn ÌpwK| AMZøw GxMËt GKUw Qwtwxdxgr MwQZlwt xMËt gËo, bÖRËd xKQÖUw Pwl xPxgËt ÌLËZ ÂkØ Kklwi|  KZqY cËk Pwl xPgËdw jwt, ÌPwtwl cËk ÌjËZ lwMl| lq Kklwi kwi iwËS iwËS iÖËVwt KËk Pwl xdËt iÖËLk iËcø eÖËk, p^w KËk iM ÌaËK Rl ÌXËl xbËâQ Ggv xMËl ÌflËQ|  AwxiI e¦xZUw AdÖokY Kklwi|  ÌeUhËk Pwl I Rl ÌLËt, eöøwUfËiêk GKcwËk GKUw ewpwry MwËQk Zlwt xMËt golwi| MZ xbËdk cKl, Awk oËŠ kËtËQ ewpwr hwŠw Mki, og xiËl hynY Kõwxìæ lwMxQl| idI hynY Lwkwe pËt DVl| kwiËK gllwi  
¾ kwi, e^wP UwKw o¹l AwiwËbk, hwnw oioøw ÌbLw xbËtËQ, Zwk Dek Mki I xLËb, mkyk Lwkwe pËt erËZ ewËk| Pl, gwxr xfËk jwB| jw fw« AwËQ pwIrw ejêìæ Ìe^#QËZ ewkg| kwi ÌSwlwgøwM ÌaËK UwBi ÌUxgl Ìgk KËk hwl KËk ÌbËL glËlw  
¾ xgKwl PwkËU dwMwb pwIrw jwItwk ÌUÝd GLwd ÌaËK ckw jwËg| eÞwt NëUwQËtK AËeqw KkËZ pËg|  
            bÖkìæ Mki pwItw gBËQ, ÌPwLiÖL RðËl jwËâQ, AaP ÌKwdI Nwi ÌdB| Ìjd lÖ gBËQ| iwËS iwËS iËM KËk Rl GËd ÌPwËL iÖËL xbËZ lwMlwi| GhwËg KwUwËdwk ek eÞwt owËr xZdËU dwMwb Mki GKUÖ KixZk xbËK iËd pl|  
            PwkËUk xKQÖ eËk ÌUÝd Gl| eËdk xixdU iËZw GLwËd awiËg| ÌUÝËdk xeQd xbËK GKUw KóewUêËiëU ÌbËL bÖRd DËV erlwi| xhZËk Ìgm xhr, ÌgËé ÌKwd RwtMw ÌdB, ÌiËSUw GKUÖ f^wKw f^wKw, ÌKwd¢ßËi gow jwt| kwi gwakØËik ewËm bkRw gkwgk ÌbItwËl ÌVo xbËt gËo erl| AwxiI IËK dRËk ÌkËL xKQÖUw bÔkËZñ Kwikwk iwSLwËd gËo ÌMlwi| ÌUÝd ÌQËr xbl| Ggwk AwiwËbk gwxrk WwËK owrw ÌbItwk ewlw| NËk Ëfkwk WwËK, eËa xK id awËK? AwRI gwkgwk iËd Kkwk ÌPÄw Kxk, ÌÄmd gw RwtMwxUk dwi Ky xQl ¾ KB, iËd ÌZw eËr dw|  
            NëUwLwËdK eËk GKUw ÌQw› ÌÄmËd ÌUÝdxU GËo awil| bÔk ÌaËK Awow ewpwry MÞwËik ÌiËtËbk ZwlewZwk Ìgwdw SÖxr iwawt xdËt Ìfxk KkËZ ÌbLlwi| ÌKD AwZw, Ìetwkw, ÌKD gw hÖ›wk LB xdËt GËoËQ| dwiiw¢ bwËi Gkw IMÖËlw xgx¢ß KkËQ| bÔk MÞwi ÌaËK ewpwry ea AxZ¢ßi KËk Ikw KÄ KËk GËoËQ, GB owiwdø ÌkwRMwkUÖK×k RËdø| iËd pl etowk iÔløUw GËbkB RËdø! bÖetow xbËt bÖËUw gr gr Ìetwkw xKËd kwi Awiwk xbËK GKUw QÖ^Ër xbl| jwk bwi AwiwËbk iÖÁÖËK AìæZ Qetow Aaêwu GK Awdw bÖetow ÌZw pËgB| bÔËk bÖËUw ewpwËrk PÖËrw ÌbLw jwËâQ| iwSLwd xbËt oÔjêËbgZw AþæwPËlk eËa| ewbËbËm ZLd Nd A¬Kwk ÌdËi AwoËQ, DeËk ZLdI oÖjêwËlwËKk gYêwly| GxbËK oit dÄ dw KËk ÌUÝd Zwk oìæwd oìæxZËbk xdËt PlËZ ÂkØ Kkl|  
            kwZ gwrËQ mwiÖK MxZËZ| jw¢ykw AxcKwvmB PÖePwe| bÖGKRd pKwk p^wK xbËt Gewm ÌaËK iwËS iwËS IewËm PËl jwËâQ| kwi bÖKwe Pw xKËd GK Kwe ewxVËt xbl| Pw LÖgB oÖÈwbÖ, iËd pt bÖcUw L^wxU| bÖGKRdËK Wwd pwËZk ZwlÖËZ, g^wpwËZk gÖËrw AwOÖl xbËt LBxd xUeËZ ÌbLlwi|  lq Kklwi ¾ kwi ewËmk ÌlwKxUk KwQ ÌaËK GKUÖ LBxd xdËt xdPÖ KËk ÌSËr ÌV^wUUw DËùU cËk, XÖxKËt xbl| KløwYyËZ ÌUÝxdv-G  awKwKwlyd Ìgwcpt LBxdUw k® KËkËQ, ZËg cÔiewd KËk dw| GhwËg PlËZ lwMl Ìgm xKQÖqY| ÌgËé gow GK gøx£ßk pwËZ Nxr ÌbËL Bmwkwt xRšwow Kkwt ËlwKxU gll ¾ owËr d gwR xMtw| kwiËK gllwi Ìj owËr dUw gwËR|  D£Ëk kwi gwxK PwlUÖK kwËZk Lwgwk xpËoËg ÌLËt xdËZ glËlw| I Ìgwcpt Awiwk Kaw ckËZ ewËkxd| Ìgxmk hwM xbd kwx¢ bmUwk eËkB ÌPKwkËbk SwËilw gwËc| idUw Dx§Mí pËt DËVËQ|  GZqY ÌZw xgdw SwËilwt KwUËlw, ÌPKwk AwoËl Awgwk Ky NUËg Rwxd dw| Ìbxk dw KËk Ìmn PwlUÖK× ÌLËt xdlwi| kwiI ÌLËZ ÂkØ KËkËQ| RËlk iMUw GK jw¢yk pwZ xbËt ewxVËt xbl| Rl ÌLËt IhwËgB jawþÿwËd ewVwlwi|  
            xbËd MkËik ek, kwËZk Vw«whwg Awowt ÌPwËLk ewZw RxrËt AwoËZ lwMl| ÌKwdI¢ßËi ÌgËék ewtwk MwËt xeV ÌVxKËt xSiÖËZ xSiÖËZ bÖGKgwk ÌPwL LÖËl PwkewËmk iÖLMÖËlwËK ÌbLxQ| bÖewËmk gwakØËik ÌbItwËl iwdÖnMÖËlw owxkg¦hwËg ÌPwLgÖ^ËR, iwaw Ìp^U KËk gËo AwËQ PÖe KËk| Ìjd KwËlw KwËlw ewaËkk iÔxZê ÌKD ÌbItwËlk MwËt ÌVo xbËt ÌkËL xbËtËQ| kwiËK ÌbLlwi GKUw KwMR xdËt Ky Ìjd A^wKËQ, Awk iwaw ZÖËl iwËS iwËS owiËd DeËkk gwˉk xbËK ZwKwËâQ| o¬wxd bÙxÄ erËZB ÌbxL, DeËkk gwˉ GKUw ÌQwU gwË… Ìplwd xbËt, Awcw KwZ pËt GKxU 14 / 15 gQËkk ËiËt A¦êxdxixlZ ÌdË¢ ÂËt AwËQ| Wwd pwËZk ewZw xPgÖËKk Dek, KdÖBUw h^wR pËt AwËQ| ekËY Zwk pwlKw plÖb kËOk Qwew mwxr| ewËtk bÖAwOÖËl kØËewk AwvxU lwMwËdw Ggv Wwd pwËZk icø AwOÖËlI| DeËkk AwgQw AwËlw ËiËtxUk  iÖL AwËlwxKZ KËk ZÖËlËQ| GK mwìæ, xoíˆ, iwtwgy iwcÖËjê hËk DËVËQ| ÌgwSw ÌMl kwi ÌÆP KkËZ gøwþæ| Awiwk xbËK ÌPwL erwt Bmwkwt PÖe KËk awKËZ glËlw| xgk£ß dw KËk jawkyxZ NÖiËdwk ÌPÄw Kklwi| kwZ GMwkUwk GKUÖ eËk ‘KwËlw ÌKwËUk’ Awxghêwg NUl| pwËZ GKxU xUxKU ewé o^wrwxm| eÞaËi owiËd ÌbItwËlk xbËK xMËt xUxKU PwBËZ lwMËlw| eÞai gøx£ß xUxKU ÌbLwl, x§Zyt gøx£ßI xUxKU ÌbLwl| ZÙZyt gøx£ß kwi| xd:mðwo g¬ KËk ÌbLxQ, ZLd  kwi ÌPwL gÖ^ËR, iwaw Ìp^U KËk, ÌowRwhwËg gËo AwËQ ÌbItwËl xeV ÌVxKËt| ÌlwKxU bÖgwk ‘xUxKU, xUxKU’ Kkl| ÌKwdI owrw xilËlw dw| ZLd pwËZk DËùUw xeV xbËt, kwËik aÖZxdËZ, iÙbÖ AwNwZ Kkl| kwi ÌPwL LÖËlB Awgwk g¬ KËk xbl| ÌbLlwi AwkI Pwke^wP RdËK GKBhwËg gËo awKËZ ÌbËL, IhwËgB AwNwZ KkËZ awKl| oKËlk KwQ ÌaËKB GKB owrw xilËlw|  ZLd Awxi iwcøwKnêY mx£ßk gwBËk Ìe^#ËQ ÌMxQ| gÖËKk iËcø be be KkËZ lwMl, Ky Kkg hwggwk AwËMB Awiwk owiËd gow xhxLxk ÌMwËQk ÌlwKxU om˲ RxrËt cËk, ÌKwËlk iËcø iwaw MÖ^ËR xbl, xeQd xbKUw D³ KËk| Kwlqt dw KËk AwxiI IËK RxrËt cklwi xeËVk Dek xbËt, Ggv Mwxrk PwKwk iËZw ÌMwlwKÚxZ kÕe xdËt, ÌPwL gÖ^ËR eËr kBlwi| xixdU K×xr gwËb ÌlwKxU ÌowRw pËt gol| AwxiI ÌikØb« ÌowRw Kklwi| PwkxbËK ZwxKËt ‘KwËlw ÌKwËUk’ o¬wd ÌiËlxd| gwxK kwZUÖK× xdSêwËilwt KwUËlw|  
            ekxbd oKwËl eÞwZ:Kwjê owkwk ek, xUxfËdk Kaw glwt kwi ÌSwlw ÌaËK RMÒwa ÌbËgk eÞowËbk PÖexrUw GxMËt xbËt A˦êKUw ÌLËZ glËlw| ÌLËt gwxKUw IËK xbËZB, ÌLËt xdl| glËlw ¾ gwxrk RËdø kwLËZ ÌMËl oKwËlk xUxfdUw pËZw dw| gwËkwUwk AwËMB pwIrwt Ìe^#ËQ jwg| GËKgwËk gwxr xMËt hwZ Lwg|  
            LrMeÖËkk AwËM ÌaËKB ÌPxKv Gk eÞLkZw gwrËZ lwMl| iËd pl exúPigËŠ eÞLkZw gwrxZk xbËK| ÌKwdI GKUw ÌÄmËd bÖRdËKB dwxiËt xbl| kwi glËlw ¾ ZÖB ÌZwk iËZw Pl, Awxi Awiwk iËZw Pxl, hynY Krw ÌPxKv PlËQ| ÌUÝd QwrËZB bÖRËd bÖxbËK DËV ËMlwi|  ekýek ÌaËK xgxâQÒ pËt erlwi| ÂkØ pl GKK ea Plwk ovMÞwi|   
            LrMeÖk Ìe^#QËZB gÖSËZ ewklwi ÌPxKv Gk eÞLkZw ZygÞ ÌaËK ZygÞZk pËt DËVËQ| Lwbø ÌdB, etow ÌdB, Rl LwItwk iMUwI kwËik SÖxlËZ ¾ xKâQÖ Kkwk ËdB| hwËMøk Dek hkow KËk Kwikwk GK ÌKwdwt xMËt GKUÖ dRk GrwËdw þÿwËd gËo awKlwi| jw¢yËbk KawgwZêwt gÖSlwi ÌUÝd GLwËd ÌgxmqY b^wrwËg|  
            eÞai kwD« ÌPxKv pËt ÌMl ÌKD Awiwk xbËK lqB Kkl dw| bm ÌaËK eËdk xixdU eËk GKowËa xZd PwkRd KwËlwËKwU Kwikwk iËcø XÖËK gwxK AdxcKwkyËbk dwxiËt xdËt ÌMl|  GgwkI Ìg^ËP ÌMlwi| oËg Èxþæk xd:mðwo erËZ ÂkØ KËkËQ, ÌKwˤËK GK KwËlwËKwU ekw gwBm ÌZBm gQËkk ÌQwKkw Kwikwt GËo pwxRk pl| oZKê bÙxÄ ÌfËl PwkxbK ÌbLËZ lwMl| xVK AwxgüKwk KËk Ìfll AwiwËK| KwËQ GËo xUxKU PwBl| xidxZ KËk okl gwvlwt gllwi  
¾ ÌPKwkbwbw, Awxi GKw GKw ÌgrwËZ xMËtxQlwi, Awiwk UwKwetow eËKUiwk pËt ÌMËQ, RwiwUwI PÖxk pËt ÌMËQ| AwR Qtxbd xKQÖB LwItw pt xd| xUxKU KwUËgw Ky KËk? GUwI Rwdwlwi, Ìj Awxi h©NËkk oìæwd| ogUwB GK xd:mðwËo gËl Ìfllwi| ËQËlxU Awiwk KawMÖËlw Ñcjê cËk PÖe KËk Âdl| Zwkek Ky GKUÖ ÌhËg xdËt glËlw  
¾ ZwB gËl xgdw xUxKËU jwËg?   
dwxiËt xbl| ÌUÝd QwrËZ ZLd bÖ xZd xixdU gwxK| GLd iËd pt  ‘RwiwPÖxk I h©NËkk oìæwd’ AvmUÖK× Qwrw gwxK ogUwB xiaøw| ÌQËlxU Zw cËk ÌfËlxQl Aagw LÖgB AiwdxgK xQl|  
            eöøwUfËiê b^wxrËt hwgxQ ÌUÝd QwrËlB DËV erg| ÌPKwkxU bkRwk ÌMwrwt b^wxrËt GKbÙËÄ lq kwLËQ ZLdI| ÌUÝd PlËZ ÂkØ Kkl, ZgÖI ÌbxL ZwxKËt kËtËQ| GËK GËK KwikwMÖËlw owiËd xbËt PËl jwËâQ ZLdI ÌPKwkxU bkRw ÌaËK iÖL gwxrËt bÔk ÌaËK ZwxKËt ÌbLËQ| Ìmn KwikwxU owiËd GËo ÌMËQ, ÌUÝËdk MxZI ÌgËr ÌMËQ|  iËd pl kwi ÌZw PËl ÌMl... xblwi lwf...Kwikwk Ìmn bkRwk pøwË«l pwËZk iËcø GËo ÌMl, SÖl xbËt Ìbwl LwItwk XËO DËV ÌMlwi ewbwxdËZ| owËŠ owËŠ xeQd xbK ÌaËK hynY MxZËZ xeËVk Dek xK Ìjd GËo AwNwZ Kkl| eÞgl jìèYw KËk DVl| ZwxKËt ÌbLlwi GKUw gr PwËtk hwr ÌhËO UÖKËkw UÖKËkw pËt eËr jwËâQ| Ìgwc pt ÌKwdI AeÞwY Pxk¢ PwËt Ìmn PÖiÖKUÖK× xbËt WwÄxgËd hwrxU Ìflwk exkgËZê,eöøwUfiê ÌaËK QÖ^Ër ÌiËkxQl GB gwlKxUk MwËt| ekgZêy ÌÄmËd GËo, ÌdËi Kwikwk xeQËd lwBËdk Dek b^wxrËt, GKUÖ Awrwl KËk, ÌMx™Uw LÖËl eøwËëUk eËKËU eÖËk xdlwi| ÌPKwkxU ptËZw xPËd kwLËZ ewËk| ÌUÝd QwrËl Ìb#Ër xMËt DËV erlwi| ÌÄmËd ÌUÝd awiËlB Kwikwk xeQËd xdËP ÌdËi lwBËdk Dek xMËt b^wxrËt awKw, QwrËlB Awgwk Ìb#Ër GËo DËV erw ¾ GB dtw e¦xZk owpwËjø gwxK eaUÖK× AxZ¢ßi KËk jLd pwIrw ÄmËd Ìe^#Qlwi, owiËdk gr NxrËZ ZLd GMwËkwUw ÌgËR KËtK xixdU|  
            PxÁm gQËkk xmqKZw RygËd ÌbËLxQ, ÌKwdI xmqK hwËlw erwËZ dw ewkËl, KõwËo hynY Krw pËt ÌjËZd gw Qw¢Ëbk owËa AxZg¬×oÖlh AwPkY KËk hÖxlËt kwLËZd| KLdIgw  xhÒ AxQlwt Ìg¢wNwZ KËk AiwdxgK xdjêwZËd gøþæ pËt DVËZd| Agmø gøwxZ¢ßiI AwËQ| Ìoxbd hwkZyt ÌkËlk xUxKU ËPKwkkw, bÖxU gwlËKk iËdk Dek oìèwo oÙxÄ KËk Ìj hyxZ oéwËk oqi pËtxQËld, Zw ZwËbk KZêgøekwtdZw I ou bÙxÄhŠyk exkPt dwxK Dexk ÌkwRMwËkk xgnt , glw iÖxÆl|  
           jw¢ykw iwle¢ MÖxQËt dwiËZ ÂkØ Kkl| ZwrwZwxr ÌdËi Ìp^ËU ÌMËUk KwËQ Ìe^#ËQ ÌbxL kwi b^wxrËt| K^wËc ÌSwlw gøwMxU, ekËd ÌQ^rw itlw ewRwiw| KwËQ ÌjËZB glËlw ¾ ÌZwk MwËtk ÌMx™Uw ÌKwawt? ZwrwZwxr ÌMx™Uw eËKU ÌaËK Ìgk KËk eËk xdlwi| hÖËlB xMËtxQlwi| bÖAwdw etow xbËt, lwËMR ÌMU ÌbxLËt glËlw ¾ ZÖB ILwd xbËt ÌgxkËt jw, ÌQËliwdÖn, itlw ÌMx™ eøwëU, ÌKD lqB KkËg dw| GKUw eöøwUfiê xUxKU ÌKËU, Ìkxlv Gk Zlw xbËt Awiwk pwËZ ewo KËk xbxg| Awxi IUw ÌbxLËt ÌgxkËt jwg| GLwËdB b^wxrËt kBlwi|  Zq×xY ÌVlw MwxrËZ iwle¢ ÌgwSwB KËk iÖËUËbk lwËMR ÌMËUk xbËK ÌjËZ ÌbLlwi| AwxiI Ìb#Ër xMËt IËbk oËŠ Mwxr cËk ÌVlËZ ÌVlËZ ÌgxkËt ÌMlwi|  
            eöøwUfiê xUxKU ÌKËU xdxbêÄ þÿwËd xMËt kwiËK ewItw ÌMl dw| ÌMU xbËt ÌgxkËt AwiwËK L^ÖËR ÌgrwËâQ ÌhËg, gwBËkk xbKUw L^ÖRËZ lwMlwi| kwiËK ewItw ÌMldw| ÌmËn eöøwUfËiêk xhZËk XÖËK eÞai ÌaËK Ìmn ejêìæ ZÒ ZÒ KËk ÌL^wR Kklwi| dw ! kwiËK ewItw ÌMl dw| kwi pwIrw ÌÄmËdk RdAkËYø pwxkËt ÌMl| ÌMËU eöøwUfiê xUxKU ÌbxLËt ÌgxkËt Glwi| owiËdk kwþæw ewk pËt pwIrw xgÞËRk f×Uewa cËk p^wUËZ p^wUËZ ÌmneÞwËìæ kwþæwk ÌiwËr xbËt b^wrwlwi| GK ÌbwKwdbwkËK xmtwlbw jwItwk kwþæw xRËMøo Kkwt, pøxkod ÌkwW, gZêiwËd ipwZôw Mw¬y ÌkwW, ÌbxLËt ÌowRw ÌjËZ glËlw| eÞP« MkËi Ìk¥ÖËkk iËcø bÖewËmk ÌbwKwdMÖËlwk owBdËgwWê ÌbËL ÌbËL p^wUËZ lwMlwi| xmtwlbw ÌÄmËd jLd Ìe^#Qlwi ZLd Awk Plwk qiZw ÌdB| iwdxoK xbK xbËtI xgejêþæ iËd pl| GKUw f^wKw RwtMwt xMËt golwi, GKUÖ xgmÞwËik AËeqwt|  
           Awiwk GK bÔk oóeËKêk xbxb, dwi xghw, AwiwËbk ewrwËZB gwxr xQl| xghwxbk gk, jwËK Awikw ‘Axdl bwbwgwgÖ’ gËl WwxK, eÖxlËm PwKxk KËkd| xmtwlbwt ÌewxÄv, eÖxlm gøwkwËK awËKd| gøwkwKxU ÌÄmËdk KwËQB| kxoK ÌlwK, gwxrËZ ËMËl AwiwËbk oËŠ kxoKZw KËk oit KwUwd| xVK Kklwi ILwËd xMËt oÖþÿ pËt, oˬk ÌUÝd ckg|  
            gøwkwËK Ìe^#ËQ ÌbLlwi AxdlbwbwgwgÖ ÌLËZ jwËâQd, pwËZ xdRÈ awlw I iM| xgûitoÔPK bÙxÄ xbËt xRšwow KkËld  
¾ AwËk ÌKwˤËK Awedwk Awxghêwg bÖeÖk Ìglwt!  
¾ ÌgrwËZ xMËtxQlwi|  
¾ Zw G Agþÿw ÌKd, gwxr ÌaËK ewxlËt xMËtxQËld dwxK?   
¾ bwbwgwgÖ, kxoKZw ÌQËr Gq×xY xKQÖ LwItwk gøgþÿw KkØd, dw pËl iwaw NÖËk eËr jwg|  
           AgþÿwUw Delx³ KkËld| ZwrwZwxr oíwËdk gøgþÿw KËk, AwiwËK oËŠ xdËt gËo LwBËt, xdËRk KøwóeLwËU Ìmwtwk gøgþÿwI KËk xbËld|  
            NÖi hwOËZB ÌbxL gøwkwËKk NxrËZ ZLd gwËR o¬øw Q’Uw| pwZiÖL cÖËt, ÌgxoËdk ÌbItwËlk Awtdwt xdËRk ÌPpwkwUw ÌbËL hynY lŒw ÌeËt ÌMl|  ZwrwZwxr Rl xbËt iwawk PÖlMÖËlw GKUÖ xVK KkxQ, AxdlbwbwgwgÖ xeQd ÌaËK GKUw xPkØxd xbËt glËld  
¾ møwlKgwgÖ, btw KËk iwawUw A^wPËr Ìdd| owËr QUwt ÌUÝd, gwxr ÌjËZ pËg ÌZw!   
oiþæ mkyËk ZLd gøwaw AdÖhg KkxQ, xgËmn KËk e^wRËrk bÖewm xbËt| iËd pt pøwË«l cËk ÌUÝd ¸iËYk RËdø|  
AxdlbwbwgwgÖ oËŠ KËk xdËt gdM^wk ÌUÝËd gxoËt, GKUw xUxKU pwËZ cxkËt xbËt glËld,  
¾ btw KËk ÌowRw gwxr PËl jwËgd| Awxi Kwl gwxr jwxâQ Lgk Ìdg| owZUwt Awgwk xWDxU,  PËl jwxâQ|  
           Axdl bwbwgwgÖ DeËkk WwËK AËdKxbd AwËM owrw xbËtËQd| AwRI Z^wk Kaw iËd eËr| xghwxbk KawI iËd erËQ| hwgxQ ewrwt xMËt GKgwk xghwxbk ÌL^wR Ìdg, Ìg^ËP AwËQd xKdw?  
            ËUÝd jLd gdM^wt Ìe^#Ql dUw ÌgËR ÌMËQ| ©ØZewËt bm gwËkw xixdËUk iËcø gwxrk KwËQ Ìe^#Qlwi| oìæeêËd g^wmZlw xbËt e^wxPËlk bkRwt xMËt b^wrwlwi| bkRwUw A˦êK ÌLwlw, f^wK xbËt D^xK ÌiËk ÌbLlwi GKUw xixUv pËâQ| DËVwËdk iwSLwËd VwK×iw gËo kËtËQd| PwkewËm gwgw, ÌoRKwKw I RøwVwimwt ÌMwl KËk gËo AwËQd| ÌQwUKwKwËK ÌbLlwi dw| ogwB AwËlwPdwt gøwþæ| RøwVwimwt glËZ ÂkØ KkËld  
¾ Zwkw (ËQwUKwKw) GLdI GËo Ìe^#Qldw|   
iËd pl GKUÖ xPxìæZ|   
¾ ÌQËlUw gwxr ÌaËK ewxlËt jwItwk eËkk xbd ovgwb ÌeËtB ÌZwËbk ÌK RwxdËtxQ| ÌZwkw jLd GËo ÌMxQo, ogwB xiËl GKUw hwgdwxPìæw KkËZ pËg| ÌoB Pwk gQk gto ÌaËK IËK iwdÖn KËk ZÖllwi| ÌkRwùU ÌgËkwËl Ggwk KËlËR hxZê Kkg xVK KËkxQlwi| Awxi awxK ohwBeÖËk| Ww£ßwxk, Pwngwo, ÌRwd-iwxpëbwk xdËt owkwxbd ÌKËU jwt| GLwËd gwxr KËk IËbk erwÂdwk gøgþÿw KËkxQ| iwÌK GLwËd ÌkËL IËbk ÌbLwÂdwk hwk xbËtxQ| o®wËp GKgwk KËk IËbk gwRwkpwU KËk xbËt ÌbËL jwB| GkB iËcø ÌQËlUw ewxlËt ÌMl| gwgw pVwu K^wbËZ K^wbËZ glËld  
 ¾ bwbw, ZÖB grhwB Awiwk eÞai oìæwd ÌZwk KwËQ ÌkËL xdxúPËìæ xQlwi| Awxi awxK ewxKþæwËd (gZêiwËd gwvlwËbm), xhow xQl ZwB AwoËZ ÌeËkxQ| G Ky pl, ÌZwkw IËK Awdwk gøgþÿw Kk| ewm ÌaËK ÌoRKwKw gËl DVËld ¾ ÌiRbw ZÖB xPìæw Kxko dw| Awxi ÌkËl PwKxk Kxk| ewm Ìgk KËk Kwl Zwkweb (ËQwUKwKw) GËl oËŠ xdËt eÖky ÌÄmËd PËl jwg|  
gÖSlwi xPxVUw Ìe^#ËQËQ|   
¾bÖËUwËK Kwd cËk xpr xpr KËk ÌUËd xdËt Awog|  Ikw hwl AwËQ, idLwkwe Kxko dw|   
VwK×iw ZLd iwSLwËd gËo AËSwËk K^wbËQ Awk iwËS iwËS A^wPl xbËt ÌPwL iÖQËQ|  
Awk awKËZ ewklwi dw| Ìb#Ër xMËt ‘I VwK×iw’ gËl ÌKwËlk iËcø S^wxeËt erlwi|  
¾IËk ÌQwUËLwKw ZÖB xfËk AwBxQo|   
           VwK×kiw WÖKËk ÌK^Ëb DVËld|  ÌKwdI Kaw dw gËl, gwgw I ÌoRKwKw DËV PËl ÌMËld| ÌKwËlk iËcø ÌaËK AwrËPwËL ZwxKËt ÌbLlwi RøwVwimwBI DËV jwËâQd| KwËd Gl xZxd glËQd  
¾ ÌlwËK Zyaê KËk GËl ogwB xixÄ, xeËV BZøwxb LwItwt| Kwl oKwËl ÌZwËk xixÄ xixÄ xe –ÌV, hwl KËk LwItwg|  
            kwËZ LwItwbwItwk ek VwKkiwk KwËQB NÖËiwlwi| oKwËl ÌbLlwi RøwVwimwt I ÌiRKwKw ÌhwËk PËl ÌMËQd| gwgw oíwd KËk ÌLËt bmUwk ÌUÝd ckËgd| grbw gwBËk ËgxkËtËQ| RwiweøwëU eËk ewrwk g¬×Ëbk oËŠ ÌbLw KkËZ ÌgxkËt, eÞaËiB ÌMlwi KwdwBËbk gwxr| IËbk gwRwËk xixÄk ÌbwKwd| KwdwB gwxrËZ gøwtwËik AwLrwt gøþæ| KwdwBËtk iw AwiwËK ÌbËL glËld  
¾ A ÌQwUËLwKw, ZÖB KËg xfkxl?   
¾ MZKwl|   
¾ eÖky ÌKid lwMËlw!  
¾ hynY hwl, oiÖ© AwkI hwl, KwxKiw|   
Nk ÌaËK bÖËUw gr gr UwUKw koËMwÁw GËd xixÄiÖL KkwËld| glËld  
¾ kwËik iw MZ ekÂxbd AwiwËbk gwxr GËoxQl| ZÖB dwxK kwiËK gwxr ÌaËK f×^oËl eÖky xdËt ÌMxQo?   
            ÌKwdI D£k dw xbËt ewËmB hÖËlwËbk gwxr ÌMlwi hÖËlwk oËŠ ÌbLw KkËZ| hÖËlwËbk bÖËck gøgow, MÞwi ÌaËK bÖc bÖBËt GËd Qwdw ÑZxk KËk xgx¢ß KËk| GUw IËbk eÞwZøxpK KwR| hÖËlwk iw glËld  
¾ hÔËlw gwgwk oËŠ xMËtËQ| p^øwËk, ZÖB eÖky ÌgrwËZ ÌMxQxl?  
¾ p^øw, RøwVwB iw|   
¾ KËg Gxl?   
¾ Kwl kwË¢|   
¾ Zw hwËlw pËtËQ, GBUÖK× ÌQËl RMÒwacwi ÌbLw pËt ÌMl|   
RøwVwBiw GK Kwe Mki bÖc GËd glËld  
¾ Ìd ÌLËt Ìd, ÌPwLiÖL ÂxKËt ÌMËQ|  
¾ KwdwBËbk gwxr xixÄ ÌLËtxQ, GLd Awk LwËgw dw|   
¾ ÌLËt Ìd, Zyaê KËk GËl xKQÖ ÌLËZ pt|   
AMZøw Kwe cËk oËg ÌLËZ ÂkØ KËkxQ, RøwVwBiw glËld  
¾ ÌZwk VwK×kiw MZKwl glËld kwiMÖ«w dwxK ÌZwËK f×^oËl eÖky xdËt PËl ÌMËQ!  
bÖËck KweUw ÌkËL xd:m˲ owiËdk kwþæwt GËo b^wrwlwi| iËd iËd gllwi, ÌK KwËK Ìf^wolwt!  
           grbw gwxrËZ xfËk kwËik ovgwb RwdËZ PwItwt, pwIrw ÌÄmËdk NUdwUw gÖxSËt gllwi| ekxbd kwËik iwk oËŠ ÌbLw pItwt grbwI NUdwxU RwxdËt xbl|  
            kwþæwt ÌgkËl KwËd AwoZ, kwËik gwgw bÖ:L KËk glËQd ¾ ÌQwUËLwKw ÌQËlUwËK ÌKwawt xdËt ÌQËr xbËt xdËR gwxr xfËk GËoËQ| hËt gw lŒwt kwËiËbk gwryk ewm xbËt AËdKxbd PlwËfkw g¬ ÌkËLxQlwi| iwËS iwËS xgtwmËKI ÌiwËrk g^wmZlwt b^wxrËt  awKËZ ÌbËLxQ|  
           RøwVwimwËtk gwxrk gwkwëbwt Awiwk Ìmwtwk gøgþÿw xQl|ÌgËbPwUw ÌeËZ, GKUw ÌQwU imwxk UwxOËt ÂËt awKZwi| GKxbd kwZ ZLd eÞwt gwËkwUw, gwxrk ogwB ÂËt eËrËQ| xgQwdw ÌeËZ, imwxkUw UwxOËt gwakØi owkËZ xMËtxQ| xfËk GËo ÌbxL ÌK Ìjd imwxkk iËcø ÂËt kËtËQ| KwËQ xbËt ÌbxL GK xgmÞy I htvKk ÌPpwkw| gllwi ¾ eÞwt Dxdm K×xr xbd eËk ÌKwˤËK Awgwk eÖkygwgwk Awxghêwg NUl!  
¾ ‘gwgwoKl’ ÂËt er, Kwl oKwËl og glg|  
D£k xbl kwi| 

(ËlLwxU 2006 owËl BbÔk-G eÞKwxmZ)